Huti preuzeli kontrolu nad lukom Moka i napreduju duž Crvenog mora

Huti, grupa povezana s Iranom, preuzeli su tokom noći kontrolu nad jemenskim lučkim gradom Moka i nastavili napredovanje duž obale Crvenog mora prema strateškim ostrvima Hanis, čime su dodatno ojačali poziciju kod moreuza Bab el-Mandeb i zaprijetili jednoj od ključnih ruta za transport nafte, naveli su vojni izvori za Reuters.

Jemenske vladine vojne vlasti saopštile su da su Huti stigli do ostrva Hanis i time stekli dodatnu kontrolu nad prilazima Bab el-Mandebu, južnom izlazu iz Crvenog mora i jednom od najvažnijih pomorskih prolaza na svijetu. Ukoliko bi Huti preuzeli kontrolu nad tim plovnim putem, Iran bi, prema procjeni Reutersa, mogao dobiti važnu stratešku prednost u ratu sa Sjedinjenim Američkim Državama, dok bi smanjenje isporuka kroz još jedan veliki transportni koridor moglo dodatno podići cijene nafte.

Huti su saopštili da je plovidba Crvenim morem bezbjedna za sve brodarske kompanije, osim za saudijska plovila. Saudijska Arabija, najveći svjetski izvoznik nafte, oslanja se na rutu kroz Crveno more otkako je rat praktično zatvorio Hormuški moreuz, kroz koji je prije sukoba prolazila približno petina svjetske nafte.

Jemenske vladine snage i njihovi saveznici povlače se prema jugu duž obale Crvenog mora, prema Dhababu kod Bab el-Mandeba, preko puta ostrva Perim. Kontrola Dhababa i Perima ključna je za uspostavljanje kontrole nad moreuzom, naveli su vojni izvori.

Specijalni izaslanik Ujedinjenih nacija za Jemen Hans Grundberg upozorio je na sjednici Savjeta bezbjednosti UN da međunarodna zajednica mora reagovati zbog „nove i opasnije faze“ rata u Jemenu. On je rekao da je zauzimanje Mokhe Hutima omogućilo grupi „direktno prisustvo na prilazima jednom od najvažnijih svjetskih moreuza“, što izaziva ozbiljnu zabrinutost za slobodu plovidbe.

Američka predstavnica na sjednici Dženifer Najdhart de Ortiz optužila je Hute da djeluju kao „agenti i oruđe Irana“, poručivši da je eskalacija neprihvatljiva. Iran je, s druge strane, saopštio da se sukob u Jemenu ne može riješiti blokadom ili vojnom akcijom protiv Huta i pozvao na dijalog.

Jemenske, iranske i regionalne vlasti navele su za Reuters da je napredovanje Hutija duž obale ove sedmice bilo sprovedeno uz direktne smjernice iranske Revolucionarne garde. Portparol Hutija Mohamed Abdulsalam rekao je da su operacije grupe odbrambene i da će biti obustavljene kada prestanu napadi na Jemen.

Huti su se uključili u rat napadom na Izrael u martu, nakon čega su u julu proglasili pomorsku blokadu Saudijske Arabije i ovog mjeseca dodatno intenzivirali napade.