Varijabile poslanicima za „poseban doprinos“ i „dodatno angažovanje“

Odlukom o varijabilnom dijelu zarade za poslanike predviđeno je da oni za poseban doprinos i dodatno angažovanje mogu biti nagrađeni sa do 80 odsto prosječne neto zarade u Crnoj Gori u prethodnoj godini. Za poslaničke varijabile tokom prošle godine izdvojeno je više od 160.000 eura, a po ovom osnovu najviše su dobili predstavnici Evropskog saveza (ES) i Socijalističke narodne partije (SNP), Boris Mugoša i Bogdan Božović, kojima je isplaćeno 7.300 eura, odnosno 6.800 eura.

To pokazuju podaci koje su Vijesti dobile od Skupštine, uz pomoć aplikacije Mreže za afirmaciju nevladinog sektora (MANS) za slobodan pristup informacijama. Odlukom o varijabilnom dijelu zarade za poslanike predviđeno je da oni za poseban doprinos i dodatno angažovanje mogu biti nagrađeni sa do 80 odsto prosječne neto zarade u Crnoj Gori u prethodnoj godini. Tako su parlamentarci tokom 2025. mimo plate primali i po 700,80 eura varijabile mjesečno, a jedini kriterijum za to je da je Kolegijum šefa Skupštine procijenio da su „posebno doprinijeli” ili se „dodatno angažovali” u radu najvišeg zakonodavnog doma ili njegovih radnih tijela.

Prosječna neto zarada u 2024. iznosila je 876 eura, a varijabilni iznosi kretali su se od 20 do 80 odsto nje. Poslanicima je lani isplaćeno ukupno 162.410,40 eura tog dodatka na zaradu, što je u prosjeku 13,534.20 eura mjesečno. Taj iznos predstavlja rast, jer je u 2024. za varijabile isplaćeno 132.897,60 eura.

Po tom osnovu, tokom 2025. najviše je zaradio Mugoša (šef kluba ES), koji je i na čelu Odbora za ekonomiju, finansije i budžet – 7.358,40 eura, dok je iza njega Božović (šef kluba SNP-CIVIS) sa 6.832,80 eura. Treću „poziciju” dijele predsjednik Skupštine Andrija Mandić (Nova srpska demokratija (NSD)) i šefovi klubova poslanika Demokratske partije socijalista (DPS) Andrija Nikolić i Demokratske narodne partije (DNP) Milan Knežević, sa 6.657,60 eura prihoda od varijabila.

Nikolić je, tokom prošle godine, bio na čelu anketnog odbora koji se bavi slučajevima navodno politički motivisanih ubistava i napadima na novinare i intelektualce od strane tzv. „crnih trojki”, a Knežević njegov zamjenik. Obojica su podnijeli ostavke ove godine (prvi u znak protesta DPS-a zbog izglasavanja zakona o unutrašnjim poslovima i ANB-u, drugi zbog izlaska DNP-a iz vlasti).

Više od 6.000 eura zaradio je i šef kluba poslanika NSD-a Dejan Đurović – 6.482,40. Osim te funkcije, na čelu je i Odbora za turizam, poljoprivredu, ekologiju i prostorno planiranje, zamjenik je predsjednika anketnog odbora koji ispituje dodjelu koncesija za vjetroelektranu Možura, ali i šef Delegacije u Parlamentarnoj skupštini Mediterana (PAM).

Prema Poslovniku Skupštine, poslanik ima pravo na zaradu, naknadu, ali i nagradu tokom obavljanja te funkcije. To znači da parlamentarci imaju pravo da im dodatno bude plaćen rad u Kolegijumu predsjednika Skupštine, ali i skupštinskim odborima. Poslovnikom je ostavljena i mogućnost nagrađivanja poslanika za poseban doprinos. Do kraja marta 2016. važila je Odluka o naknadama za učešće u radu Kolegijuma i radnih tijela Skupštine. Prema toj odluci, predsjednik Skupštine za rad u Kolegijumu primao je 375, a članovi, potpredsjednici parlamenta i šefovi poslaničkih klubova 300 eura. Predsjednici skupštinskih odbora imali su pravo na naknadu u iznosu od 300 eura, a članovi 150. Ukoliko je neki poslanik član dva ili više parlamentarnih tijela, imao je pravo na naknadu u iznosu od 225 eura.

Od decembra 2017. na snazi je isključivo Odluka o varijabilnom dijelu zarade za poslanike koja se, umjesto na fiksne iznose, oslanja na prosječnu neto zaradu. Ta zarada, bar prema zvaničnim podacima, iz godine u godinu raste.