Kriptomilijarderi grade svijet gdje se glasovi na izborima kupuju novcem

U većini savremenih demokratija svaki stanovnik ima jednako pravo glasa. Međutim, u Liberlandu je drugačije. Takozvana Slobodna Republika Liberland, smještena na spornoj teritoriji između Srbije i Hrvatske, ne izgleda naročito impresivno sa reke. Ovaj ravni, muljevit deo plavnog područja Dunava, prošaran stablima jove, šatorima i kućicama na drveću, povezan je sa nekim od najbogatijih ljudi na svetu, uključujući i porodicu Tramp.

Virtuelna verzija Liberlanda, koju je osmislio studio ZHA poznate arhitektkinje Zahe Hadid, prikazuje blistave nebodere, plutajuće javne parkove i vodene instalacije. Predsednik Liberlanda, Vit Jedlička, osnovao je ovu mikronaciju sa ciljem da stvori pravu libertarijansku, digitalnu državu koja funkcioniše na istim principima kao kriptovalute. Tokom proteklih godinu dana, autor članka je snimao dokumentarni film za kanal BBC 2 pod nazivom 'The Tech Billionaire Takeover'. Liberland, iako zvuči kao šala, finansiraju neki od najbogatijih ljudi u svetu kriptovaluta, a zasniva se na ideji o zameni postojećeg sistema vlasti.

U Liberland se dolazi čamcem, jer su hrvatske vlasti onemogućile dolazak kopnenim putem. Na obali nas dočekuju naseljenici, a predsednik Jedlička se obraća putem megafona. U Liberlandu, izbori se obavljaju korišćenjem tokena kriptovalute pod nazivom merit, što znači da ljudi sa više merita imaju veći uticaj na izbor rukovodstva.

Ministar unutrašnjih poslova, Ivan Pernar, objašnjava da je Liberland oslobođen poreza i dodaje da su ljudi koji veruju u slobodu i decentralizovane finansije uglavnom iz viših društvenih slojeva. Ukazuje da je novac ključni faktor za sticanje moći i uticaja u Liberlandu, a siromašne poredi sa životinjama, naglašavajući da im pomoć može stvoriti zavisnost.

Tokom proteklih godinu dana, autor je provodio vreme sa Džastinom Sunom, predsednikom vlade Liberlanda i kineskim kriptomilijarderom. Uz njegovu finansijsku podršku, kao i podršku drugih tehnoloških milijardera, Liberland bi mogao da započne izgradnju mikronacije sa modernim zgradama. Sun je poznat po kupovini umetničkog dela - banane zalepljene za zid za 6,2 miliona dolara. Njegova kompanija Tron razvija blokčejn tehnologiju koja se koristi za funkcionisanje vlasti u Liberlandu, omogućavajući digitalno glasanje o zakonima.

Ipak, tehnologija je još u ranoj fazi razvoja, a ljudski faktor ostaje neophodan za sprovođenje zakona. Sun tvrdi da je njegova kompanija uspostavila nove oblike saradnje sa organima za sprovođenje zakona kako bi suzbila nezakonite transakcije. Porodica Tramp je prihvatila Suna kao vodećeg ulagača u njihovu kripto kompaniju, a Tramp je od kriptovaluta prihodovao više od 1,4 milijarde dolara.

Liberland nije jedini primjer ovakvih mikronacija. Postoji i Prospera, privatni grad u Hondurasu, kao i Drejperova nacija, potpuno digitalna 'država' sa bitkoinom kao zvaničnom valutom. Ove ideje često potiču od kontroverznog mislioca Kertisa Jarvina, koji zagovara zamjenu tradicionalnih država mrežom suverenih mini-država u vlasništvu akcionara.