Biserko: Crna Gora se oslobađa 'srpskog sveta', ali pritisci traju

Sonja Biserko, predsjednica Helsinškog odbora u Srbiji, izjavila je da Crna Gora postepeno oslobađa političkog i bezbjednosnog uticaja Beograda, ali da to ne znači da su svi mehanizmi tog uticaja nestali. I dalje postoje politički, medijski, obavještajni i crkveni kanali preko kojih Beograd nastavlja da pokušava da utiče na unutrašnje prilike u Crnoj Gori.

Biserko smatra da je pokušaj Aleksandra Vučića, slanjem aviona sa grupom lica iz Srbije u Tivat, da proizvede bezbjednosni i politički incident tokom međunarodnog skupa, propao. Razlozi za to su, kako navodi, prisustvo vodećih evropskih lidera i brzina reakcije crnogorskih bezbjednosnih službi.

Ona ističe da je politička dinamika u Crnoj Gori danas bitno drugačija nego pre nekoliko godina. Obeležavanje dvadeset godina obnove nezavisnosti pokazalo je da postoji široka društvena podrška evropskoj integraciji, sa oko 70 odsto građana koji podržavaju članstvo u Evropskoj uniji. Premijer Milojko Spajić želi da njegova vlada dovrši pristupne pregovore i uvede Crnu Goru u EU. Ukoliko u tome uspe, prostor za projekte poput 'srpskog sveta' biće značajno sužen.

Biserko dalje objašnjava da koalicija Vučića, Dodika i Kneževića opstaje na spoju ideologije, političkog interesa i mreže ekonomskih veza. Iako ideja 'velike Srbije' nije ostvarena, ona i dalje funkcioniše kao mobilizacioni narativ koji homogenizuje biračko telo i skreće pažnju sa unutrašnjih problema.

Na pitanje da li je Milan Knežević posljednja uzdanica predsjednika Srbije u Crnoj Gori, Biserko odgovara da je Knežević značajna figura, ali ne i jedina. Beograd raspolaže mrežom političkih i društvenih aktera koji pokušavaju zadržati uticaj, iako su ta uporišta fragmentiranija nego ranije.

U kontekstu unutrašnjih političkih problema u Srbiji, Biserko naglašava da to ograničava sposobnost Beograda da otvara nove regionalne krize, ali ne treba potceniti mogućnost destabilizacije. Važno je da institucije Crne Gore ostanu funkcionalne i saradjuju sa evropskim partnerima.

Na kraju, Biserko komentariše da Evropska unija ima više razloga da podrži Crnu Goru na njenom putu ka članstvu, ističući stabilnost Zapadnog Balkana i stratešku vrednost Crne Gore koja izlazi na Jadransko more.