Predstavljena knjiga o istoriji Crne Gore i Svete Stolice

Knjiga „Il Montenegro e la Santa Sede. Una storia millenaria“ („Crna Gora i Sveta Stolica. Hiljadugodišnja istorija“) Antuna Sbutege predstavljena je 13. marta u Rimu, u Sentarskoj palati na Kapitolu, jednom od najznačajnijih istorijskih zdanja Vječnog grada.

Sekretar za naslijeđe Rimske opštine dr Tobia Zevi pozdravio je skup u ime gradonačelnika i podsjetio na dugogodišnje prijateljstvo sa porodicom Sbutega, te na kulturni i diplomatski rad Antuna Sbutege, istoričara, pisca i bivšeg ambasadora pri Svetoj Stolici i Republici Italiji.

Predstavnik izdavača Giocchino Onorati istakao je da je ovo treće djelo ovog autora koje je ova izdavačka kuća objavila u proteklih devet godina. Prof. dr Francesco Caccamao, profesor istorije Istočne Evrope, analizirao je višeslojnost ovog djela koje obuhvata ne samo jako dug vremenski period već povezuje vjersku i diplomatsku sa kulturnom i političkom istorijom.

On je istakao da je autor, koristeći ogroman broj izvora, uspio da poveže ovu tematiku sa znatno širom problematikom odnosa katoličanstva, pravoslavlja i islama, koja je uvijek aktuelna, te da prikaže složene vjerske, političke i kulturne procese ne samo u Crnoj Gori već i na Balkanu u toku 2.000 godina. Posebno se osvrnuo na istorijski značaj Konvencije između pape Leona XIII i knjaza Nikole I iz 1886. i Temeljnog ugovora Svete Stolice i Crne Gore iz 2011.

Prof. dr Emilio Marin, profesor emeritus Rimske i hrišćanske arheologije, član Papskog arheloškog instituta, Francuske akademije nauka, te bivši ambasador Hrvatske pri Svetoj Stolici, fokusirao se na odnose Istočnog Jadrana sa Svetom Stolicom u Starom vijeku i saradnju sa ambasadorom Sbutegom tokom svoga diplomatskog djelovanja u Rimu.

Naglasio je da su odnosi sadašnjeg prostora Crne Gore i Svete Stolice počeli još u I vijeku, kada počinje kristijanizacija, a posebno poslije Milanskog edikta 313. godine, kada počinje osnivanje prvih biskupija. Svi kasniji odnosi bili su nadgradnja na tim solidnim povijesnim temeljima.

Autor je istakao da je ova promocija za njega velika satisfakcija poslije godina napornog i upornog istraživanja i pisanja ovog djela. Podsjetio je da je Rim u Starom vijeku šest vjekova bio glavni grad sadašnjeg prostora Crne Gore, a da su odnosi Svete Stolice sa tim prostorom bili veoma intenzivni sve do danas.

- U Rimu je u Srednjem vijeku postojala kolonija Kotorana, dvije crkve posvećene Svetom Tripunu, a tu su studirali studenti iz Boke i Bara. U Rimu je živjela i crnogorska princeza Jelena Petrović, koja je postala kraljica Italije – kazao je Sbutega.

On je podsjetio da je sa porodicom došao kao izbjeglica u Rim 1991. godine, gdje je radio u Vatikanu da bi najzad postao prvi ambasador Crne Gore pri Svetoj Stolici, a zatim i u Italiji. Istakao je da je Sveta Stolica imala veliki značaj za istoriju Crne Gore u vjerskom, kulturnom i političkom smislu.

Diplomatski odnosi prve crnogorske države Duklje sa Svetom Stolicom uspostavljeni su kada se knez Mihailo 1077. godine obratio papi Grguru VII, koji je sljedeće godine priznao nezavisnost Duklje i kraljevsku titulu Mihaila. Svi kasniji crnogorski vladari, Zeta Balšića, Crna Gora Crnojevića i Petrovića, odražavali su intenzivne odnose sa Svetom Stolicom, koji su se održavali i u vrijeme srednjevjekovne vladavine Srbije, mletačke i turske vladavine, te u vrijeme Jugoslavije.

- Koliko su ti odnosi istorijski utemeljeni, svjedoči i činjenica da je Sveta Stolica 2006. odmah priznala obnovu crnogorske nezavisnosti, kada su obnovljeni diplomatski odnosi na nivou ambasada. Sljedećih godina potpisan je Temeljni ugovor, prvi između Svete Stolice i jedne savremene većinski pravoslavne države, slijedeći tradiciju Konvencije kneževine Crne Gore i Svete Stolice iz 1886., a razmijenjene su mnoge posjete na najvišem nivou – rekao je Sbutega.

On je istakao da je ovo pravo vrijeme i mjesto za promociju ove knjige, imajući u vidu intenzivne odnose Crne Gore sa Svetom Stolicom i Italijom, kao i činjenicu da se ove godine obilježavaju 20 godina od obnove crnogorske nezavisnosti i diplomatskih odnosa sa Italijom i Svetom Stolicom.

- U toku je završna faza procesa integracije Crne Gore u Evropsku Uniju, pa se može reći da će ona, imajući u vidu njene intenzivne i duge veze sa Vječnim gradom, idealnim centrom evropske civilizacije, simbolički ući u Uniju preko Rima – kazao je Sbutega.

Na kraju je podsjetio da je taj dan Biskupska konferencija Italije proglasila Danom molitve za mir, a da on i njegova porodica, kao i svi narodi bivše Jugoslavije, poznaju dobro tragediju ratova i vrijednost mira. Sbutegina knjiga će biti prevedena i promovisana u Crnoj Gori u organizaciji Zajednice Italijana Crne Gore.