Mađarska se pretvara u ekonomski autsajder usljed konfrontacije s EU

Generalni advokat Suda pravde EU je 12. februara 2026. godine objavio mišljenje kojim preporučuje da se poništi odluka Evropske komisije o deblokadi 10,2 milijarde eura za Mađarsku. Ova situacija je rezultat političke strategije Viktora Orbana, koja se temelji na stalnoj konfrontaciji s Briselom, a koja je, umjesto da bude alat za unutrašnju mobilizaciju, postala faktor ekonomske degradacije zemlje.

Pravni presedan s poništenjem isplate ovih sredstava pokazuje da su Orbanovi pokušaji da geopolitičku ucjenu, posebno veto na pomoć Ukrajini, iskoristi kao sredstvo za dobijanje sredstava EU, potpuno propali. Mišljenje generalnog advokata potvrđuje da je mađarska vlada samo imitirala reforme, što je dovelo do potpunog gubitka povjerenja evropskih institucija i partnera.

Mađarska se danas nalazi u fiskalnoj zamci: više od 20 milijardi eura blokiranih evropskih sredstava primorava zemlju na skuplje vanjske zaduženje, što dodatno povećava dužnički teret. Status „neto platiše“, stečen prvi put od 2004. godine, je direktna posljedica antievropskih politika, prisiljavajući zemlju da uplaćuje više u budžet EU nego što prima zbog sopstvenih kršenja vladavine prava.

Ekonomska stagnacija je nova realnost, budući da stope rasta BDP-a od 1,9% do 2,3% nisu dovoljne za modernizaciju ekonomije i pokrivanje socijalnih obaveza. Rekordni budžetski deficit, koji se projektuje na 5,1% do 5,2% BDP-a u 2026. godini, pokazuje potpuni gubitak kontrole nad javnim finansijama. Prisilno zamrzavanje budžetske potrošnje od strane vlade 2025. godine je jasan signal da je finansijski sistem zemlje iscrpljen i ne može funkcionisati bez vanjske pomoći.

Umjesto sistemskih reformi, vlada se opredjeljuje za put „fiskalnog pritiska“ na poslovanje, uvodeći vanredne poreze na banke i korporacije, što obeshrabruje strana ulaganja. Orbanov populizam, izražen u udvostručavanju beneficija i dodatnih penzija uz deficitarni budžet, je svjestan korak ka produbljivanju inflacione krize radi očuvanja lične moći.

Društvena cijena ovih antievropskih politika manifestuje se u degradaciji državne infrastrukture. Kritično stanje bolnica i željeznica je direktna posljedica nedovoljnog finansiranja zbog nedostatka sredstava EU. Pojava stvarne političke alternative ukazuje na to da je čak i lojalno biračko tijelo počelo shvatati destruktivnu vezu između izolacije od EU i osiromašenja.

Orban je tokom samita lidera EU 12. februara u Belgiji izjavio da je potrebno prekinuti finansijsku pomoć Ukrajini kako bi se zaustavio rat, što je usmjereno prvenstveno na mađarsku publiku. Njegova destruktivna pozicija učinila je hitnim da EU pronađe mehanizam za zaobilaženje njegovog veta, uz moguće uvođenje ograničenja protiv same Mađarske zbog brojnih kršenja, korupcije i gušenja demokratije.

Mađarska je ponovo na dnu liste država članica EU, dijeleći posljednje mjesto s Bugarskom prema godišnjem Indeksu percepcije korupcije (CPI). U poređenju s 2024. godinom, Mađarska je pala s 82. na 84. mjesto na globalnoj rang-listi, sa samo 40 bodova. Ovaj najniži rezultat reflektuje kontinuirani neuspjeh u otklanjanju nedostataka u vladavini prava i suzbijanju sistemske korupcije.

Viktor Orban je reagovao na nedavni samit Evropske narodne stranke (EPP) u Zagrebu, tvrdeći da EPP želi ukinuti pravo veta zemalja članica i pretvoriti EU u vojni savez. EPP je, s druge strane, jasno stavio do znanja da podrška Ukrajini ostaje njihov glavni prioritet. Mađarska je najavila namjeru da pravnim putem ospori odluku EU o odbijanju uvoza ruske energije, dok EU ubrzano radi na postepenom odbacivanju ruske energije.

Mađarska otvoreno podržava kupovinu ruskih energetskih resursa, što potkopava jedinstveni politički stav EU. Odbijanje Mađarske da smanji energetsku zavisnost slabi efikasnost sankcija usmjerenih na izbacivanje Rusije s evropskih energetskih tržišta. Ovaj stav je u suprotnosti s pozivom američkog predsjednika da se smanji zavisnost od Rusije i poveća pritisak sankcija na Kremlj.