Naučnici analiziraju organski ugljenik na Marsu, mogući trag drevnog života

Američka svemirska agencija NASA saopštila je da naučnici pomoću njenog rovera „Perseverance“ detaljnije analiziraju organski ugljenik pronađen na Marsu, što bi moglo da pomogne u dobijanju odgovora na pitanje da li je Crvena planeta ikada podržavala život.

Nov istraživački rad opisuje strukturu organskog ugljenika pronađenog prošle godine u sedimentnim stijenama koje sadrže potencijalni biosignatur, mogući trag drevnog mikrobnog života. Stene, koje potiču iz perioda od prije oko 3,2 do 3,8 milijardi godina, nastale su ispod nekadašnjeg jezera u krateru Jezero na Marsu.

Organski ugljenik predstavlja osnovu za molekule koje grade DNK, ćelije i proteine, ali njegovo prisustvo ne predstavlja dokaz života, jer može da nastane i u nebiološkim hemijskim procesima. Nalazi su dobijeni iz dve stene u krateru Jezero, nazvane „Cheyava Falls“ i „Walhalla Glades“, koje su uzorkovane na udaljenosti od oko 100 metara.

NASA je prošle godine objavila snimke stene „Cheyava Falls“, koja je imala fine slojeve crvenkaste boje i strukture nalik mrljama, što na Zemlji ponekad može da bude povezano sa mikrobnom aktivnošću. Analize su sprovedene pomoću instrumenta SHERLOC na roversu „Perseverance“, koji je detektovao složeni organski ugljenik, takozvani makromolekularni ugljenik.

Istraživači navode da ovaj tip ugljenika pokazuje sličnosti sa onim koji nastaje i biološkim i nebiološkim procesima na Zemlji, kao i u meteoritima. Ovo je prvi put da je makromolekularni ugljenik pronađen u muljevitim stenama u krateru Jezero, gde je rover sleteo 2021. godine.

Drugi rover NASA, „Curiosity“, ranije je otkrio slična jedinjenja u krateru Gale, udaljenom oko 3.700 kilometara. Naučnici ističu da nalazi ukazuju na to da su uslovi za nastanak života i organski materijali možda bili široko rasprostranjeni na Marsu pre više milijardi godina, međutim, naglašavaju da to ne predstavlja dokaz postojanja života, niti razrešava da li je poreklo ovih jedinjenja biološko ili nebiološko.

Roverovi instrumenti, kako je navedeno, nisu u stanju da konačno utvrde poreklo ugljenika, zbog čega naučnici ističu potrebu da se uzorci sa Marsa donesu na Zemlju radi preciznijih analiza. Mars je u ranoj istoriji imao gušću atmosferu i topliju klimu, što je omogućavalo postojanje tečne vode na površini, a krater Jezero se smatra nekadašnjim jezerskim basenom pogodnim za mikrobni život.

„Jedino mesto u svemiru za koje znamo da je život na njemu nastao je Zemlja“, rekao je naučnik Kajl Ukert iz Laboratorije za mlazni pogon NASA u Kaliforniji i jedan od vođa studije, dodajući da bi eventualno otkriće života na Marsu imalo duboke implikacije za razumevanje nastanka života u svemiru.