Jačanje odbrane Litvanije uz NATO

Tlo podrhtava dok njemački tenkovi Leopard otvaraju vatru prema svojim ciljevima, dronovi zuje iznad poligona, a helikopteri Tiger nisko nadlijeću područje za obuku. Na manje od sat vožnje od Vilnjusa, tenkovi, helikopteri, borbeni avioni i gotovo 3.000 vojnika uvježbavaju odbranu Litvanije od mogućeg ruskog napada.

Tokom približno šest sedmica, skoro 2.900 pripadnika NATO-a, uključujući oko 2.300 vojnika njemačkog Bundeswehra, učestvovalo je u vježbi „Freedom Shield I“, uvježbavajući odbranu istočnog krila NATO-a. Od početka ruske sveobuhvatne invazije na Ukrajinu, mogućnost budućeg napada na teritoriju NATO-a postala je jedno od ključnih bezbjednosnih pitanja za Evropu.

Lideri NATO-a i obavještajne procjene saveznika više puta su upozoravali da bi Moskva u narednim godinama mogla obnoviti svoje vojne kapacitete, zbog čega je dodatno ojačana potreba za jačanjem istočnog krila Alijanse. U razgovoru za Euronews, načelnik Generalštaba i zamjenik komandanta odbrane Litvanije, kontraadmiral Giedrijus Premeneckas, naglasio je da „ne možemo odrediti tačan datum niti broj godina kada bi Rusija mogla napasti Litvaniju, baltičke države ili NATO“. Ipak, rekao je da litvanska vojska jasno uočava napore Rusije da obnovi svoje oružane snage, dodajući da će ishod rata protiv Ukrajine odrediti brzinu obnove ruske vojske.

Zbog toga, kako je rekao, „moramo biti spremni u svakom trenutku“, navodeći povećanje vojnih izdvajanja, unapređenje interoperabilnosti i ulaganja u vatrenu moć kao ključne prioritete. „Ta sredstva omogućiće našim državama da djeluju kroz politiku odvraćanja“, rekao je Premeneckas za Euronews. „Rusija nikada ne napada zemlju koja je spremna i snažna“, ustvrdio je, objašnjavajući da „uvijek traži slabe tačke i najslabije dijelove saveza“. Prema riječima kontraadmirala, bezbjednost zavisi od jačanja vojnih sposobnosti i „ozbiljnog shvatanja ove prijetnje“.

Kako bi pomogla odvraćanju te prijetnje, Njemačka je napravila presedan i odlučila da trajno rasporedi oklopnu brigadu u Litvaniji, u blizini granice sa Bjelorusijom. U junu 2023. godine, njemački ministar odbrane Boris Pistorijus saopštio je da je „Njemačka spremna da trajno rasporedi snažnu brigadu u Litvaniji“. Takozvana Brigada „Litvanija“ trebalo bi da broji oko 5.000 pripadnika, uključujući približno 4.800 vojnika.

Tokom nedavne posjete Pabradeu za vrijeme vježbe „Freedom Shield“, gdje su njemačke snage vježbale zajedno sa Oružanim snagama Litvanije i multinacionalnom borbenom grupom NATO-a, Pistorijus je ponovio da raspoređivanje teče prema planu i da bi brigada trebalo da dostigne punu operativnu sposobnost do kraja 2027. godine. Za sada je planirano trajno raspoređivanje dva bataljona u Litvaniji: tenkovskog bataljona 203 iz Augustdorfa u Sjevernoj Rajni-Vestfaliji i njemačkog bataljona oklopne pješadije Panzergrenadier 122 sa sjedištem u Obervihtaču u Bavarskoj.