Prelazak na održive koncepte turizma neophodan za Crnu Goru

Crna Gora mora postepeno prelaziti sa modela masovnog turizma ka održivim konceptima, saopštio je predavač na Univerzitetu Donja Gorica i saradnik u Nacionalnim parkovima (NPCG), Goran Škatarić. Ti koncepti podrazumijevaju bolju valorizaciju prirodne i kulturne baštine, jačanje turizma u nacionalnim parkovima i snažnije povezivanje turizma sa lokalnom proizvodnjom i gastronomijom.

Škatarić je naglasio da turizam već decenijama predstavlja jedan od najvažnijih ekonomskih sektora u zemlji, čiji učešće u bruto domaćem proizvodu iznosi oko trećinu, dok gotovo trećina zaposlenih u Crnoj Gori zavisi od turističke djelatnosti. Ipak, struktura razvoja turizma pokazuje određene slabosti, prije svega izraženu sezonalnost i koncentraciju posjeta u primorskim opštinama tokom ljetnjih mjeseci.

„Takav model razvoja, koji se oslanja gotovo isključivo na ljetnju sezonu i obalu, dugoročno otvara pitanje održivosti. Savremeni turizam više ne može počivati samo na velikim infrastrukturnim projektima i sezonskim talasima posjeta. Ključ je u valorizaciji prirodne i kulturne baštine i stvaranju autentičnih iskustava koja povezuju lokalne zajednice, prirodu i ekonomiju“, kazao je Škatarić.

On je dodao da se u svijetu sve više razvijaju modeli turizma koji povezuju zaštitu prirode, ruralni razvoj i turističku ponudu, pri čemu poseban značaj dobija agroturizam. Ovaj oblik turizma omogućava boravak turista u ruralnim domaćinstvima i na farmama, gdje posjetioci mogu učestvovati u svakodnevnim aktivnostima, upoznati lokalnu gastronomiju i tradiciju, ali i doprinijeti ekonomiji lokalnih zajednica.

„Savremeni koncept turizma podrazumijeva ekonomiju autentičnosti, odnosno stvaranje vrijednosti kroz očuvanje prostora, tradicije i lokalnih proizvoda. U mnogim evropskim državama razvijeni su modeli poput raspršenih hotela, revitalizacije istorijskih sela ili tematskih turističkih ruta koje povezuju prirodu, gastronomiju i kulturnu baštinu“, naveo je Škatarić.

Jedan od važnih trendova u svijetu je i razvoj digitalnih platformi za upravljanje prirodnim područjima i nacionalnim parkovima. Takvi sistemi omogućavaju turistima lakši pristup informacijama o planinarskim stazama, smještaju, bezbjednosti i dostupnosti lokalnih usluga, dok upravljačima parkova olakšavaju planiranje i kontrolu posjeta.

Crna Gora raspolaže izuzetnim prirodnim potencijalom koji još nije u potpunosti iskorišćen. Planinska područja, nacionalni parkovi i ruralni predjeli bogati tradicijom i kulturnim nasljeđem predstavljaju važan razvojni resurs. Škatarić je naglasio da nacionalni parkovi mogu imati ključnu ulogu u razvoju turizma zasnovanog na prirodi, planinarenju, edukativnim sadržajima i naučnom turizmu.

„Kada se turizam poveže sa lokalnim proizvodima, gastronomijom i kulturom prostora, tada on prestaje da bude sezonska aktivnost i postaje razvojna platforma za čitave regione“, objasnio je Škatarić.