BiH očekuje milionske gubitke usljed blokada graničnih prelaza

Vanjskotrgovinska komora Bosne i Hercegovine upozorava da bi, ukoliko se nastave blokade graničnih prelaza, direktni finansijski gubici mogli iznositi više od 16 miliona maraka (oko osam miliona eura). Ovo je rezultat ankete koja je sprovedena među 61 kompanijom u BiH, a koja se bavi izvozom prema Evropskoj uniji.

U saopštenju se navodi da bi, u slučaju da blokada potraje sedam ili više dana, direktni gubici tih kompanija mogli dostići gotovo 43 miliona maraka. Posebno su pogođene kompanije u automobilskom, tekstilnom, metalnom i drvnom sektoru, koje su orijentisane ka tržištu EU. Ove kompanije se suočavaju sa kašnjenjima u isporukama, što aktivira ugovorne penale i dovodi do prekida proizvodnih ciklusa.

Osim direktnih finansijskih gubitaka, kompanije ističu i dugoročne posljedice po reputaciju, stabilnost izvoza i investicijsku sigurnost, što ukazuje da je stvarna ekonomska šteta znatno veća od trenutno mjerljivih iznosa. Značajan broj kompanija navodi dodatne negativne posljedice kao što su gubitak kupaca, obračun penala zbog nepoštivanja ugovorenih rokova, rizik od raskida ugovora, zaustavljanje proizvodnje i moguća otpuštanja radnika.

Kamiondžije iz BiH, Srbije, Crne Gore i Sjeverne Makedonije su 26. januara blokirali izlaze i ulaze u ove zemlje. Prevoznici protestuju protiv pooštrene procedure za ulazak u Šengenski prostor, ukazujući na skraćeno dozvoljeno vrijeme boravka u zemljama EU. Oni traže produženje dozvoljenog boravka sa tri na četiri mjeseca unutar šestomjesečnog razdoblja, te su poručili da će blokada trajati sedam dana ako se ne postigne dogovor.