Radulović: Crnogorska zajednica na raskršću između evropskog društva i 'bosnizacije'

Crnogorska društvena zajednica se nalazi na razdjelnici između evropski profilisanog društva i povratka u nacionalne koncepte po modelu 'bosanizacije', koji su razorili bivšu Jugoslaviju, saopštio je danas Branislav Radulović, predsjednik Udrženja pravnika Crne Gore.

Radulović je to izjavio otvarajući 38. sesiju IUS Foruma Udruženja pravnika Crne Gore, koja se održava pod nazivom 'Crna Gora između građanskog koncepta i etnofederalizma'. 'Primarni zadatak je sačuvati ustavno građanski definisanu organizaciju države i izbjeći zamku etnofederalizacije koja se nudi kroz koncept 'zajednice naroda'', ističe se u saopštenju.

On je naglasio da su teorijski koncepti poput ustavnog patriotizma, koji je zagovarao Jirgen Habermas, jedan od modela da se državotvorni patriotizam i vladavina prava postave ispred interesnog ili uskonacionalnog 'patriotizma' koji razara koheziju društva i udaljava ga od evropski projektovane profilacije.

Organizacijom ove sesije, IUS Forum nastoji da se ova problematika sagleda i sa politikološkog, sociološkog i istorijskog aspekta. Iz Udruženja pravnika su istakli da je prof. dr Sonja Tomović-Šundić u svom izlaganju dodatno rasvijetlila odnos između federalizma, etnofederalizma i pojma građanstva kao demokratske svijesti koja se gradi na konceptu kulture kao izvoru vrijednosti.

'Osnov zajedništva se zasniva na građanskom identitetu, njegovoj autonomiji i integritetu, koji se temelji na kulturi generalno, ali i različitim kulturnim tradicijama u Crnoj Gori, kao suštinskom osnovu unutrašnje društvene kohezije', kazala je Tomović-Šundić.

Akademik Crnogorske akademije nauka i umjetnosti (CANU) Šerbo Rastoder istakao je da ako je Crna Gora definisana Ustavom kao građanska, demokratska, ekološka i država socijalne pravde, nužno se postavlja pitanje da li su to samo ustavne floskule ili je ta 'realnost' osnov za propitivanje i promišljanje stvarnosti unutar koje je uzurpirano pravo pojedinca.

Rastoder je postavio pitanje da li je u takvom društvu uopšte moguća demokratija kao preduslov građanskom društvu, naglašavajući suštinu u odgovoru na pitanje: 'ko je uzurpirao pravo građaninu'.

Doc. dr Nikola Šaranović, predavač na Univerzitetu Donja Gorica (UDG), naglasio je da je u konceptu države naroda pretežno pitanje - ko smo, a u konceptu države građana - kakvi smo. 'U prvom konceptu preteže etnos, u drugom etos. Bez šireg konsenzusa o karakteru političke zajednice, tenzija između ova dva koncepta može dovesti do međusobne isključivosti etosa i etnosa, u kojoj strada demos, kao zajednica građana', kazao je Šaranović.

Nik Gašaj, politikolog i član Dukljanske akademije nauka i umjetnosti (DANU), istakao je da je Ustav Crne Gore moderan i da odražava društvenu i političku realnost Crne Gore kao građanske i multikulturalne države. 'Stoga Ustav ne treba mijenjati o identitetskim pitanjima. No, i pored toga, na političkoj sceni prisutne su inicijative o identitetskim pitanjima koje mogu da vode ka etnofederilizaciji', zaključio je Gašaj.