Udruženje psihologa osudilo novu Uredbu o dodjeli diplome 'Luča'

Udruženje psihologa Crne Gore izrazilo je duboku zabrinutost povodom usvajanja nove Uredbe kojom se dodjeljivanje diplome 'Luča' uslovljava rezultatom na eksternoj provjeri znanja na kraju osnovne i srednje škole. U saopštenju, koje prenosimo integralno, navode da smatraju da je ovakav potez ishitren i opasan pedagoški korak unazad koji direktno ugrožava mentalno zdravlje učenika, njihovu opštu dobrobit i poništava osnovne principe razvojne psihologije i dječjih prava.

'Poništavanje procesa zarad trenutka. Diploma 'Luča' po svojoj prirodi nije trofej sa sprinta, već dokaz maratonske izdržljivosti, kontinuirane akademske uspješnosti i emocionalne zrelosti tokom devet, odnosno trinaest godina školovanja. Uvođenjem eksternog testa kao eliminatornog faktora, obrazovni sistem šalje destruktivnu poruku: godine truda i odgovornosti vrijede manje od tri sata rada pod pritiskom', ističu iz Udruženja.

Oni dodaju da se ovim činom vrši brutalna devalvacija procesa učenja i integriteta nastavnika koji su taj proces godinama stručno pratili i vrednovali. 'Testiranje otpornosti na stres, a ne znanja. Sa stručnog aspekta, eksterno testiranje u ovom formatu ne mjeri dječju svestranost, kritičko mišljenje niti stvarne kognitivne kapacitete. Ono se primarno pretvara u procjenu psihološke otpornosti na ispitnu anksioznost u vremenski strogo ograničenoj situaciji', navode iz udruženja.

Oni upozoravaju da se ovom odredbom miješaju dva nespojiva cilja: objektivna evaluacija obrazovnog sistema i pseudopsihološka procjena učenika. 'Umjesto da rješava suštinske izazove kvaliteta nastave i uslova rada, država fokus prebacuje isključivo na učenike, tretirajući jedan test kao apsolutno mjerilo djetetovih kognitivnih kapaciteta i ličnosti', dodaju.

Iz Udruženja psihologa ističu da se stvaranjem dodatnog pritiska u razvojnim godinama uvodi toksičan element koji može dovesti do erozije unutrašnje motivacije i epidemije anksioznosti među mladima. 'Formiramo mlade ljude koji su hronično uplašeni od svake vrste procjene i evaluacije', upozoravaju.

Oni prepoznaju opravdanu zabrinutost javnosti povodom velikog broja dobitnika diplome 'Luča', što ukazuje na potrebu za sistemskom reformom, ali smatraju da se ovaj problem rješava bavljenjem uzrocima, a ne posljedicama. 'Ovakva Uredba je puko kidanje grana u uzaludnom pokušaju da se sanira bolest korijena sistema', naglašavaju.

Zaključno, pozivaju nadležne da hitno povuku ovu odluku i vrate se rješenjima zasnovanim na struci, a ne na administrativnoj logici 'čišćenja' statistike. 'Obrazovni sistem koji ne štiti svoje najbolje i najvrjednije učenike, već ih izlaže nepotrebnom psihološkom riziku, gubi svoje pravo da se naziva pedagoškim', poručuju iz Udruženja.