Superhrana: Mitovi, marketing i zdravi izbori

Termin „superhrana“ se lako prihvata, a svaka nova namirnica koja dospije u ovu kategoriju privlači pažnju. Jedan od najnovijih primjera je bambus, koji je popularan sastojak u mnogim tradicionalnim azijskim kuhinjama. Autori recenziranog naučnog rada ističu da pravilno pripremljena biljka može doprineti antioksidativnoj aktivnosti, probiotskim efektima i boljoj regulaciji šećera u krvi, piše Nautil.us.

Ipak, nije jasno šta termin „superhrana“ zapravo znači. U popularnom diskursu, ovaj pojam se obično povezuje sa namirnicama koje imaju zdravstvene koristi koje prevazilaze osnovnu nutritivnu vrijednost. Međutim, ovaj termin nema standardnu naučnu ili medicinsku definiciju. Od kada je prvi put uveden devedesetih godina, lista namirnica označenih kao superhrana narasla je na najmanje 136 biljnih i životinjskih vrsta.

Marion Nestle, poznata nutricionistkinja sa Univerziteta u New Yorku, iznijela je svoje mišljenje o savremenoj kulturi i privlačnosti superhrane. Ona smatra da su takve kategorije više štetne nego korisne, ali priznaje da, ukoliko nekim ljudima pomaže da jedu više voća i povrća, to podržava. Na pitanje šta znači superhrana, odgovara da je to marketinški termin i da takva hrana sadrži vitamine, minerale i vlakna. Prema njenoj definiciji, svako voće i povrće može se smatrati superhranom.

Osim toga, Nestle objašnjava da različite namirnice imaju različite kombinacije esencijalnih nutrijenata, te je važno jesti raznovrsno. „Nema razloga da stalno upoređujemo mineralni i vitaminski sastav hrane i biramo prema tome“, naglašava ona. Takođe, ukazuje na rizike etiketiranja namirnica kao superhrana, ističući da je važno podsticati ljude da jedu voće i povrće, ali da to ipak ostaje marketing.

Na pitanje o savršenom tanjiru hrane, odgovara da takvog ne postoji i da bi trebalo jesti što više minimalno prerađene hrane. Nove smjernice pozivaju na konzumiranje prave hrane, dok se izbjegava ultra-prerađena. Nestle dodaje da su glavna istraživanja u ishrani danas fokusirana na preciznu ishranu, odnosno analizu genetskih odgovora na hranu.

„Zdrava ishrana je toliko jednostavna da ju je Majkl Polan sažeo u sedam riječi: 'Jedite hranu, ne previše, uglavnom biljnu'“, kaže ona. Ova jednostavna pravila mogu se primijeniti na brojne dijete i obroke koji zadovoljavaju nutritivne potrebe i čuvaju zdravlje. Nestle napominje da bi trebalo promijeniti način na koji ljudi razmišljaju o hrani, olakšati im pristup zdravoj ishrani i učiniti je praktičnijom.

Na kraju, ponovo se vraća na termin superhrana, objašnjavajući da ljudi pribjegavaju takvim etiketama jer se zbog njih osjećaju bolje. Iako su marketinške strategije poput ovog često uspješne, važno je ne miješati ih sa naučnim činjenicama.