Istraživanje: Diskriminacija LGBTI pacijenata rijetka u Crnoj Gori

Prema istraživanju nevladinih organizacija (NVO) Socijalni centar i LGBT Forum Progres, velika većina zdravstvenih radnika u Crnoj Gori spremna je da pruži jednake zdravstvene usluge LGBTI pacijentima, dok je direktna diskriminacija rijetka pojava u zdravstvenim ustanovama.

Istraživanje je obuhvatilo 119 zdravstvenih radnika iz sve tri regije Crne Gore, među kojima su bili ljekari specijalisti (34,5 odsto), medicinske sestre i tehničari (53,8 odsto), ljekari opšte prakse (8,4 odsto) i fizioterapeuti. Rezultati su pokazali da 94,1 odsto ispitanika nikada nije osjećalo nelagodu u radu sa LGBTI pacijentima, dok 80,7 odsto podržava jednaka prava LGBTI pacijenata na kvalitetnu zdravstvenu zaštitu.

NVO Socijalni centar navodi da je direktna diskriminacija rijetka, jer 85,7 odsto ispitanika nikada nije svjedočilo diskriminatornom ponašanju prema LGBTI pacijentima od strane medicinskog osoblja. Ipak, istraživanje je ukazalo na značajne sistemske nedostatke: više od polovine ispitanika (54,6 odsto) nije bilo edukovano o zdravstvenim potrebama LGBTI osoba tokom formalnog obrazovanja, a 73,9 odsto nije učestvovalo u dodatnim obukama nakon diplome. Takođe, 10,1 odsto ispitanika ne planira obuke u budućnosti.

U saopštenju se ističe da nijedan ispitanik nije potvrdio postojanje pisanih protokola ili smjernica za rad sa LGBTI pacijentima u njihovim ustanovama. Zabrinjavajuće je da 6,7 odsto zdravstvenih radnika smatra da fizičko okruženje njihove ustanove nije dovoljno privatno i bezbjedno za LGBTI pacijente. Takođe, 48,7 odsto traži pisane smjernice i protokole, dok 33,6 odsto navodi potrebu za stručnim obukama.

Kao najveće prepreke u radu, identifikovani su strah pacijenata od diskriminacije (42,9 odsto), nedostatak edukacije zdravstvenog osoblja (27,7 odsto) i odsustvo jasnih protokola i smjernica (18,5 odsto). Istraživanje je takođe dokumentovalo prisutnost ekstremnih stavova među nekim zdravstvenim radnicima, koji su izrazili otvoreno diskriminatorne stavove.

Milica Špajak, jedna od autorki istraživanja, naglasila je da takvi komentari predstavljaju direktnu prijetnju bezbjednosti, dostojanstvu i zdravlju LGBTI osoba koje traže medicinsku pomoć. "Zdravstveni radnik koji smatra da je seksualna orijentacija ili rodni identitet pacijenta 'psihijatrijski problem' krši osnovne principe medicinske etike, međunarodne medicinske standarde i osnovna ljudska prava", istakla je Špajak.

Na osnovu rezultata istraživanja, definisane su ključne preporuke, uključujući razvoj protokola i smjernica za rad sa LGBTI pacijentima, uključivanje sadržaja o marginalizovanim društvenim grupama u nastavne programe medicinskih škola i organizovanje stručnih obuka. NVO Socijalni centar ističe da ove preporuke podrazumijevaju i uspostavljanje sistema kontinuirane profesionalne edukacije, usvajanje politika protiv diskriminacije i jačanje saradnje sa organizacijama civilnog društva.

Istraživanje je sprovedeno u okviru projekta "Zdravlje za sve: Unapređenje zdravstvene prakse za LGBTI osobe u Crnoj Gori" uz finansijsku podršku Ministarstva ljudskih i manjinskih prava.