Na današnji dan streljan je Dragutin Dimitrijević Apis, jedan od vođa 'Crne ruke'

Na današnji dan, 26. juna 1917. godine, streljan je generalštabni pukovnik srpske vojske Dragutin Dimitrijević Apis, nakon smrtne presude vojnog suda tokom Prvog svjetskog rata.

Apis je bio jedan od vođa tajne organizacije 'Ujedinjenje ili smrt', poznate kao 'Crna ruka', koja je osnovana 9. maja 1911. godine u Beogradu. Ova organizacija je imala za cilj upotrebu nasilja u rušenju Osmanske imperije i Austro-Ugarske. Članovi 'Crne ruke' su bili uključeni u Majski prevrat 1903. godine, koji je doveo do prekida dinastije Obrenović, a pružili su podršku Mladoj Bosni u atentatu na Franca Ferdinanda.

Ustav 'Ujedinjenja ili smrti' predviđao je da članstvo može imati svaki Srbin, bez obzira na pol, vjeru ili mjesto rođenja, te da organizacija djeluje tajno i revolucionarno. Na čelu organizacije je bila Vrhovna centralna uprava, koja je imala pravo da izriče smrtne osude, a članovi su bili dužni da izvode sve naredbe i čuvaju tajne organizacije.

Tokom boravka srpske vojske na Solunskom frontu, regent Aleksandar Karađorđević je obavijestio političke lidere o pokušaju atentata na njega. Grupa predvođena Apisom je direktno okrivljena za ovaj incident, a odlučeno je da se uhapse i izvedu pred vojni sud zbog veleizdaje. Apis je bio uhvaćen i uhapšen 28. decembra 1916. godine.

U vojnom zatvoru, Apis je 11. juna 1917. godine napisao svoju posljednju volju, u kojoj je istakao da umire nevino, ali sa saznanjem da je njegova smrt potrebna Srbiji za više razloge. Na dan izvršenja presude, 26. juna, Apis je pozdravljao svoje prijatelje i, pred sam smrtnu paljbu, uzviknuo: 'Živela Velika Srbija! Živela Jugoslavija!'