MERS pokreće projekat remedijacije bivšeg rudnika Brskovo

U Mojkovcu je održan informativni sastanak povodom početka projekta „Razvoj opcija za sanaciju lokaliteta kontaminiranog živom – bivši rudnik olova i cinka Brskovo“. Projekat ima za cilj povećanje zaštite stanovništva i životne sredine od antropogenih emisija i oslobađanja žive i njenih jedinjenja iz rudnika Brskovo kroz sprovođenje naučno zasnovanih analiza, predlaganje rješenja za remedijaciju i jačanje zakonodavnog okvira, saopštilo je Ministarstvo ekologije, održivog razvoja i razvoja sjevera (MERS).

Nosilac projekta je Agencija za zaštitu životne sredine, dok su partneri MERS, Institut za javno zdravlje i NVO Ozon. Realizacija projekta predviđena je za 36 mjeseci, a ukupan budžet iznosi 273.880 dolara. Na sastanku su nosioci i partneri projekta upoznali predstavnike lokalne samouprave sa osnovnim informacijama o projektu, kao i daljim koracima.

Generalna direktorica Direktorata za ekologiju u MERS-u, Lana Radunović, istakla je da bivši rudnik Brskovo, aktivan od 1976. do 1991. godine, danas predstavlja kontaminirani lokalitet sa potvrđenim prisustvom žive u zemljištu i vodama. “Akreditovana laboratorijska ispitivanja sprovedena tokom 2024. godine ukazala su na zabrinjavajuće koncentracije žive, koje se na pojedinim tačkama kreću u rasponu od 24 do čak 556 ppm”, kazala je Radunović.

Ona je dodala da rijeka Rudnica protiče kroz rudničke strukture i uliva se u rijeku Taru, koja je pod zaštitom Uneska, što otvara ozbiljna pitanja potencijalnog izlaganja stanovništva i dugoročnog uticaja na biodiverzitet, zemljište i vodne resurse šireg područja. Radunović je ocijenila da ovo pitanje ima za Crnu Goru zdravstveni, ekološki i ekonomski značaj, naročito u kontekstu procesa pristupanja Evropskoj uniji.

Projekat je direktno povezan sa međunarodnim obavezama Crne Gore, posebno u dijelu koji se odnosi na ispuštanja u vodu i zemljište, upravljanje otpadom koji sadrži živu i kontaminirane lokalitete. Radunović je naglasila da ovaj projekat ne finansira samu sanaciju, već stvara neophodnu osnovu za donošenje odluka o najefikasnijim i najodrživijim rješenjima.

Koordinatorka projekta, Gordana Đukanović iz Agencije za zaštitu životne sredine, predstavila je ključne aktivnosti projekta, naglašavajući fokus na sagledavanju trenutnog stanja životne sredine na lokalitetu bivšeg rudnika Brskovo kroz analize zemljišta, vode i vazduha. “Na osnovu tih analiza, projekat će razmotriti opcije za remedijaciju i rekultivaciju kontaminiranog područja, kako bi se identifikovala održiva rješenja za smanjenje ekoloških i zdravstvenih rizika”, kazala je Đukanović.

Ona je takođe istakla važnost partnerskog odnosa sa Opštinom Mojkovac i uključivanja lokalne zajednice u sve faze realizacije projekta. Članovi Upravnog odbora projekta i predstavnici Instituta za javno zdravlje, Borko Bajić i Enisa Kujundžić, govorili su o značaju humanog biomonitoringa i podizanja svijesti javnosti, dok je predstavnik Ministarstva zdravlja u upravnom odboru, Adnan Efović, ukazao na štetne efekte žive po zdravlje ljudi i važnost preventivnih mjera.