Španija legalizuje pola miliona migranata bez dokumenata

Španija, pod vođstvom ljevičarske vlade, planira da omogući legalan boravak za do 500.000 migranata bez dokumenata, većinom iz Latinske Amerike i Afrike. Ova odluka, koja je donijeta u utorak, predstavlja jedan od najvećih poteza legalizacije boravka u Evropi u posljednjih nekoliko godina i dolazi u trenutku kada mnoge evropske vlade uvode strožu politiku po pitanju migracija.

Ministarka za migracije, Elma Saiz, objasnila je da se nova mjera odnosi na osobe koje su u Španiji boravile najmanje pet mjeseci do 31. decembra 2025. godine, pod uslovom da mogu da dokažu da nemaju krivični dosije. Prijavljivanje za legalizaciju bi trebalo da bude otvoreno od aprila do 30. juna, a ukoliko dobiju dozvolu, imat će pravo da rade u bilo kojem sektoru širom zemlje.

Plan uključuje podnošenje zahtjeva za jednogodišnju dozvolu boravka uz mogućnost obnavljanja, dok bi se djeci dozvola izdavala na pet godina. Saiz je istakla da je „danas istorijski dan“, naglašavajući da ovaj potez jača migracioni model zasnovan na ljudskim pravima, integraciji i usklađenosti s ekonomskim rastom i društvenom kohezijom.

Premijer Pedro Sančez je više puta naglašavao važnost migracija za ekonomski učinak Španije, ističući da su migranti doprinijeli oko 80 odsto ekonomskog rasta u prethodnih šest godina, kao i da su donijeli približno 10 odsto prihoda od doprinosa za socijalno osiguranje. Stopa nezaposlenosti u Španiji pala je ispod 10 odsto krajem 2025. godine, pri čemu su stranci činili većinu među novozaposlenima u poslednjem kvartalu prošle godine.

Novi plan, koji je usvojen tzv. „kraljevskim dekretom“, omogućio je vladi da zaobiđe parlament, u kojem nema stabilnu većinu. Podršku je pružila krajnje lijeva stranka Podemos, čiji su lideri ocijenili ovaj potez kao moralni odgovor na antimigrantsku retoriku.

Međutim, opozicija ima drugačije mišljenje. Alberto Núñez Feijóo, lider opozicione Narodne stranke desnog centra, izjavio je da je plan osmišljen kako bi se „skrenula pažnja“ sa željezničke nesreće u kojoj je 18. januara poginulo 45 ljudi. Opozicija smatra da je Sančezova migraciona politika jednako nepromišljena kao i njegova politika prema željeznicama.

Krajnje desničarska stranka Voks najavila je pravne postupke protiv nove mjere, tražeći da se obustavi njena primjena. Rukovodstvo stranke se obratilo Vrhovnom sudu kako bi zatražilo privremene mjere protiv dekret, optužujući vladu za zaobilaženje parlamenta.

Španija trenutno ima oko 49,4 miliona stanovnika, uključujući i 7,1 milion stranaca. Procjene Instituta Funkas pokazuju da je početkom 2025. godine oko 840.000 ljudi živjelo u zemlji bez dozvole za boravak. Odluka vlade pozdravljena je od strane organizacija koje se zalažu za prava migranata i Rimokatoličke crkve, dok kritičari upozoravaju da ovakav pristup izdvaja Španiju od ostatka Evrope, gdje se države okreću ka strožim kontrolama migracija.