Najviši kineski general Džang Joušija pod istragom zbog korupcije

Najviši kineski general Džang Joušija trenutno se nalazi pod istragom, potvrđeno je iz kineskog Ministarstva odbrane. Ova istraga dolazi u sklopu agresivne antikorupcijske čistke vojnog vrha koja se sprovodi u poslednjih nekoliko mjeseci. Džang, koji obavlja funkciju drugog čovjeka kineske vojske kao potpredsjednik Centralne vojne komisije (CVK), smatra se bliskim saradnikom predsjednika Si Đinpinga.

Ministarstvo odbrane je saopštilo da su Džang i Lju Dženli, načelnik Generalštaba Združenog štaba CVK-a, pod istragom zbog sumnje na teška kršenja discipline i zakona. Prema informacijama koje je objavio Wall Street Journal, Džang je optužen za odavanje informacija o kineskom nuklearnom programu Sjedinjenim Američkim Državama, kao i za primanje mita u vezi sa službenim radnjama, uključujući unapređenje jednog oficira na funkciju ministra odbrane. Guardian nije mogao nezavisno da potvrdi ovakve navode.

Džang je takođe član elitnog Politbiroa vladajuće Komunističke partije i jedan je od rijetkih visokorangiranih oficira sa stvarnim borbenim iskustvom. Vojska je bila jedna od glavnih meta široke antikorupcijske kampanje koju je Si Đinping pokrenuo 2012. godine. Ova kampanja je došla do samog vrha Narodnooslobodilačke armije 2023. godine, kada su na udaru bile elitne Rakete snage. Uklanjanje Džanga predstavlja drugi slučaj smjene aktivnog generala iz Centralne vojne komisije od Kulturne revolucije 1966–1976. godine. Džang se nije pojavljivao u javnosti od 20. novembra, kada je razgovarao sa ruskim ministrom odbrane u Moskvi.

Strani diplomati i bezbjednosni analitičari pažljivo prate razvoj događaja, s obzirom na Džangovu bliskost sa Sijem, kao i značaj rada Komisije u pogledu komandovanja, modernizacije vojske i vojne strategije Narodnooslobodilačke armije. Iako Kina decenijama nije vodila rat, postaje sve odlučnija u sporovima u Istočnom i Južnom kineskom moru, kao i prema samoupravnom ostrvu Tajvan, koje Peking smatra dijelom svoje teritorije. Krajem prošle godine, Kina je izvela najveće vojne vježbe do sada u okolini Tajvana.

Džejms Čar, stručnjak za kinesku bezbjednost sa sjedištem u Singapuru, izjavio je da svakodnevne vojne operacije mogu teći normalno uprkos čistkama, ali da je ciljanje Džanga znak da Si reaguje na kritike da je njegov obračun s korupcijom bio previše selektivan. "Si se oslanja na oficire drugog ešalona Narodnooslobodilačke armije kako bi popunio pozicije koje su ostale upražnjene - u većini slučajeva na privremenoj osnovi", rekao je Čar, istraživač na Institutu S. Radžaratnam za međunarodne studije.

Osim toga, Džang je drugi potpredsjednik Centralne vojne komisije koji je posljednjih mjeseci pao u nemilost. Bivši potpredsjednik CVK-a, He Vejdong, isključen je iz Partije i vojske u oktobru prošle godine zbog korupcije, a zamijenio ga je Džang Šengmin. Osam vrhunskih generala je izbačeno iz Komunističke partije zbog optužbi za korupciju u oktobru 2025. godine, uključujući i He Vejdonga. Dva bivša ministra odbrane takođe su prethodnih godina uklonjena iz Partije zbog korupcije. Ove čistke usporavaju nabavku naprednog naoružanja i negativno utiču na prihode nekih od najvećih kineskih odbrambenih kompanija.

Džang, rođen u Pekingu, pridružio se vojsci 1968. godine, napredujući kroz činove, da bi krajem 2012. postao član Centralne vojne komisije. U trenutku kada je modernizacija vojske uzimala maha, Džang je boravio na ratištu tokom kratkog, ali krvavog graničnog rata s Vijetnamom 1979. godine. Učestvovao je i u još jednom graničnom sukobu s Vijetnamom 1984. godine. "Tokom borbi, bilo u napadu ili odbrani, Džang Joušija se pokazao izuzetno", napisao je zvanični list China Youth Daily u tekstu iz 2017. godine. Neki stručnjaci za Kinu ističu da je Džang iz tog sukoba izašao kao uvjereni zagovornik modernizacije vojne taktike, naoružanja i potrebe za bolje obučenim snagama.