Legalizacija bespravnih objekata: Produžen rok, strožiji uslovi

Vlasnici bespravnih objekata dobili su novu šansu, ali pod znatno strožim uslovima. Skupština je produžila rok za upis nelegalnih građevina za još godinu dana, ali predaja praznih i nepotpunih zahtjeva više nije moguća. Dok se na terenu formiraju brojne komisije koje provjeravaju stanje i imovinu, istraživali smo ko zapravo može da iskoristi produženi rok.

Težak posao čeka institucije kad je riječ o legalizaciji objekata i planiranju prostora. Lokalne samouprave zadužene su za legalizaciju objekata površine do 500 metara kvadratnih. Ministarstvo urbanizma, preko Uprave za legalizaciju, zaduženo je za objekte površine veće od 500 metara kvadratnih i za one koji su izgrađeni u zaštićenim zonama.

Prije dva mjeseca u Podgorici je formirano čak 14 komisija koje, nakon što vlasnik preda zahtjev za legalizaciju, provjeravaju da li su objekti izgrađeni u skladu sa onim što je upisano u katastru. "Mi smo formirali 9 komisija koje izlaze na teren za one objekte koji su izgrađeni na parcelama koje su u vlasništvu investitora, a takođe, pored toga, imamo i 5 komisija koje se bave objektima koji su izgrađeni na državnom zemljištu", poručio je sekretar za urbanizam Glavnog grada, Gavrilo Vuković.

Ni jedan objekat sagrađen nakon ortofoto snimka iz jula 2025. godine ne može biti legalizovan, kažu u nadležnim institucijama. Iz tog razloga geodetske agencije se ne odlučuju da rade elaborate za takve objekte. "Može da se legalizuje samo ono što se vidi na ortofoto snimku koji je iz jula 2025. godine", ocijenila je v.d. direktorica Uprave za legalizaciju, Radimila Lajnović.

Komisiju na lokalnom nivou, koja obilazi nelegalne objekte, čine ovlašćeni geodeta iz katastra, pravnici i arhitekte sekretarijata za urbanizam, Direkcije za imovinu kao i Agencije za izgradnju i razvoj Podgorice. Na dnevnom nivou u Podgorici se preda 10-30 zahtjeva, kaže sekretar Vuković. "Imamo veliki broj zahtjeva, čak iz 2018. godine, ja mislim, preko 3 000 zahtjeva, tako da negdje idemo po toj proceduri. Nije problem, svi će se legalizovati, svi će stići da se legalizuju, naravno ukoliko zakonske mogućnosti to dozvoljavaju. Jako je bitno da upišu objekat u katastar i da predaju zahtjev za legalizaciju", naglasio je Vuković.

Početkom godine, pri ministarstvu urbanizma, formirana je Uprava za legalizaciju bespravnih objekata čija je površina veća od 500 kvadrata. U praksi to su najčešće objekti od po nekoliko hiljada kvadrata. Mnogi od njih su izgrađeni u zaštićenim zonama poput Nacionalnih parkova. "Neće veliki broj objekata u tim zonama uopšte ispunjavati uslove za legalizaciju, ali onda ćemo imati, nakon ovog procesa, kada se završi, podatke i na kraju, na važnim adresama, da se donesu važne odluke, šta raditi sa tim objektima", mišljenja je Lajnović.

Nedavno je formirana i Agencija za planiranje prostora koja će raditi planove u koordinaciji sa lokalnim i državnim nadležnim institucijama. "Mi ćemo pri izradi planova evidentirati sve izgrađene objekte, pri čemu mi ne možemo prepoznati u svakoj opštini koji je objekat legalni a koji je nelegalni, ali ćemo donositi odluke šta može da bude dio građevinskog područja, a šta ne", poručila je izvršna direktorica Agencije za planiranje prostora, Svetlana Jovanović.

U narednih godinu dana, kaže direktorica Jovanović, opštine bi trebalo da inoviraju svoje prostorno-urbanističke planove. Što se tiče vlasnika i investitora nelegalnih objekata, nakon što predaju zahtjev za legalizaciju, čekaju izlazak komisije na teren. Ukoliko komisija konstatuje da stanje na terenu odgovara onome što je upisano u katastar, treba da prate dalje instrukcije nadležnih organa. Svi oni koji su dogradili objekte prije posljednjeg ortofoto snimka, a nisu dopunili elaborat, to će morati da urade da bi završili legalizaciju. Svi koji su dograđivali objekte nakon snimka iz jula prošle godine, kako kažu u nadležnim institucijama, te naknadne kvadrate neće moći legalizovati i biće u obavezi da to uklone.