DFC analiza: Sloboda govora ili paravan za napad

Digitalni forenzički centar (DFC) objavio je novu analizu koja tretira propagandni film pod nazivom 'Referendum – priča o izmišljenoj slobodi', u produkciji Centra za društvenu stabilnost iz Novog Sada. Iako predstavljen kao dokumentarni sadržaj, film ne daje objektivan prikaz referenduma iz 2006. godine, već politički motivisan pokušaj revizije najvažnijeg događaja savremene crnogorske istorije. Njegova osnovna poruka usmjerena je na delegitimizaciju obnove nezavisnosti, osporavanje državnog subjektiviteta i vrijeđanje građana Crne Gore, navode iz DFC-a.

Dan nezavisnosti Crne Gore, 21. maj, obilježen je svečarski, kako i priliči jednom tako značajnom jubileju. Ali baš u tom trenutku, snamjerom da bace sjenku na taj događaj, Adria TV i Prva TV su emitovale propagandni film pod nazivom 'Referendum – priča o izmišljenoj slobodi', u produkciji Centra za društvenu stabilnost iz Novog Sada. Posebno je problematično što je takav sadržaj emitovan upravo na dan državnog praznika, čime se simbolički dodatno pokušava umanjiti značaj 21. maja i dovesti u pitanje istorijska, politička i demokratska volja većine građana izražena na referendumu.

Film istovremeno ogoljava kontinuitet odnosa dijela političkih, medijskih i ideoloških centara iz Srbije prema Crnoj Gori u posljednje dvije decenije. Umjesto prihvatanja crnogorske nezavisnosti kao demokratske činjenice, taj odnos se zasniva na njenom stalnom osporavanju, predstavljanju Crne Gore kao vještačke ili privremene države i negiranju zasebnog crnogorskog identiteta. Dodatnu težinu slučaju daje činjenica da su u izradi i promociji takvog sadržaja učestvovali i prosrpski politički i medijski akteri iz Crne Gore. Riječ je o sadržaju koji, pod formom dokumentarnog filma, širi političku propagandu, ponižava crnogorsku državnost i vrijeđa građane Crne Gore.

Film 'Referendum – priča o izmišljenoj slobodi' utemeljen je na nekoliko jasno prepoznatljivih propagandnih narativa. Prvi i centralni jeste osporavanje legitimiteta referenduma iz 2006. godine. U filmu se referendum ne tretira kao demokratski izraz volje građana, već kao rezultat političke manipulacije, separatizma i navodne izdaje zajedničke države. Drugi ključni narativ jeste delegitimizacija crnogorske nezavisnosti.

Film sugeriše da obnova nezavisnosti nije bila vođena demokratskom voljom građana, već interesima vlasti, novca, kontrole, šverca i kriminala. U tom smislu, Crna Gora se predstavlja kao kriminalna država, a nezavisnost kao projekat političko-kriminalnih elita, a ne kao rezultat legitimnog referendumskog procesa. Posebno opasan segment filma jeste narativ o potrebi novog preispitivanja volje građana i mogućem institucionalnom povezivanju teritorija na kojima žive oni koji budućnost vide zajedno.

Film sadrži i uvrede na račun građana Crne Gore, posebno Cetinja, koje je već godinama meta negativnih kampanja i medijskih napada iz Srbije. U tom dijelu propagandni sadržaj prelazi iz političke manipulacije u otvoreno vrijeđanje lokalne zajednice, njenog istorijskog pamćenja i dostojanstva njenih građana.