Usvajanje novog Zakona o vazdušnom saobraćaju značajan iskorak za Crnu Goru

Juče je u Hotelu Podgorica održan stručni skup pod nazivom „Nebo Crne Gore, naredna faza“ u organizaciji strukovnog Udruženja vazduhoplovne tehnike kontrole letenja Crne Gore ATSEPMONT. Povod za organizovanje naučnog skupa je usvajanje novog Zakona o vazdušnom saobraćaju Crne Gore koji je po prvi put cjelovito sagledao vazduhoplovstvo i evropske regulative, otvarajući dodatni prostor za razvoj vazduhoplovne tehnike, jačanje stručnih kapaciteta i stvaranje modernog i bezbjednog vazduhoplovnog sistema Crne Gore.

Osoblje vazduhoplovne tehnike kontrole letenja predstavlja tehničko srce svake kontrole letenja, i djelujući “iza scene” kontinuirano unapređuju njene sisteme, uz neposredan uticaj na vazdušni saobraćaj i održavanje visokog nivoa njegove bezbjednosti.

Potpredsjednik strukovnog udruženja vazduhoplovne tehnike Crne Gore Alen Pelinković kazao je u ime organizatora stručnog skupa da je usvajanje novog Zakona o vazdušnom saobraćaju od velike važnosti za pripadnike vazduhoplovne tehnike i vazduhoplovstva u cjelosti. “Usvajanje novog zakona donosi nove izazove, horizonte i određene rizike. Ako se uzme u obzir činjenica da ćemo brzo biti nova članica EU, Crna Gora mora da nađe načina da spriječi odliv svojih kadrova, ojača ih i ovlada procesima. Jer odista, suverenitet jedne države da vlada svojim vazdušnim prostorom ogleda se u činjenici koliko država ima jake kadrove, infrastrukturu i cjelokupnu kontrolu procesa. Vjerujem da ćemo svi kao zajednica vazduhoplovaca sa držvom na čelu biti pametni i učiniti sve da naše nebo bude suvereno i sigurno”, ocijenio je.

Milica Mićunović, predstavnica Ministarstva saobraćaja kazala je da postizanje potpune usklađenosti sa EU propisima u oblasti vazdušnog saobraćaja predstavlja važan korak i jedan od ključnih razloga za donošenje novog Zakona, čijim odredbama se ispunjavaju jedan, od ukupno četiri, završna mjerila za pregovaračko poglavlje 14 - Saobraćajna politika, kao i dalje usklađivanje nacionalnih propisa sa propisima EU u ovoj oblasti.

Direktor Agencije za civilno vazduhoplovstvo, Ivan Šćekić, kazao je da je usvajanje novog Zakona o vazdušnom saobraćaju, nakon 14 godina, značajan institucionalni iskorak i dobra osnova za narednu fazu razvoja sistema vazdušnog saobraćaja u Crnoj Gori. Govoreći na vazduhoplovnom skupu, Šćekić je istakao da je odgovornost svih nas da nastavimo da gradimo sistem koji je dugoročno siguran, bezbjedan, održiv i pouzdan.

Šćekić je naglasio da zakon sada jasno prepoznaje vazduhoplovno - tehničko osoblje kontrole letenja kao vazduhoplovno osoblje i njegovu ulogu u stabilnom funkcionisanju sistema vazdušne plovidbe. “Time se dodatno potvrđuje da je stručni kadar, koji moramo sačuvati, kao i odgovornost i profesionalizam ljudi koji rade u avijaciji jedan od ključnih stubova ukupne sigurnosti i bezbjednosti vazdušnog saobraćaja”, naglasio je Šćekić.

Naglasio je da su za zakon o vazdušnom saobraćaju dobili potvrdu od Evropske komisije o njegovoj usaglašenosti sa prioritetnim regulatornim zahtjevima, što je značajno u ovoj fazi pristupanja. “Pratićemo implementaciju regulative, a predstoji nam usklađivanje sa zakonskim i podzakonskim aktima. Vazduhoplovni subjekti, moraće da usklade interne i operativne procedure. Mogu da kažem da je nivo sigurnosti vazdušnog saobraćaja na zavidnom nivou, to nije samo stav Agencije nego potvrđen kroz brojne kontrole”, naveo je.

Govoreći o izazovima sa kojima se vazduhoplovstvo susreće, naglasio je da se oni odnose na aktivnosti vezano za pouzdanost signala, upotrebu AI, sajber napade. “Ali takođe među njima je prepoznat nedostatak ljudskih resursa u vazduhoplovstvu kao glavni izazov”, ocijenio je.

Načelnik Vojnog vazduhoplovnog autoriteta Ministarstva odbrane Esmer Gašanin naveo je da je formiranje ove jedinice bila obaveza u okviru NATO kako bi vazduhoplovi zadovoljili vojne, ali i civilne standarde. “U novembru 2025. prošli smo proces prepoznavanja i to je za nas bio najveći doprinos od osnivanja”, naveo je on.

Kazao je da će novi Zakon o odbrani koji će uskoro stupiti na snagu definisati poslove i nadležnosti ovog autoriteta. Očekuje da će Crna Gora u narednih nekoliko godina nabaviti nove vazduhoplove, što će pozitivno uticati na spremnost Vojske.

Pukovnik Vojske Crne Gore Toni Sič naveo je da NATO doprinosi sigurnosti vazdušnog saobraćaja, zajedno sa partnerima i članicama. Podsjetio je na važnost airpolicing misije, koju nad nebom Crne Gore sprovode dvije članice Alijanse.

Načelnik avio helikopterske jedinice MUP Darko Pavlović rekao je da je zakon bio bitan iz dva razloga - da bi se definisao operativni vazdušni saobraćaj i uskladio sa zakonima, a drugi je bilo definisanje odbora za traganje i spašavanje koji će unaprijediti rad službe. Avio helikopterska jedinica, iako mala, uspjela je za vrijeme požarne sezone da pruži logističku podršku i organizuje svu međunarodnu pomoć.

Član Izvršnog odbora IFATSEA, međunarodne strukovne vazduhoplovne organizacije koja okuplja stručnjake iz oblasti tehnike kontrole letenja, Nikola Cojić istakao je da će naredni period obilježiti modernizacija CNS sistema, digitalizacija i jačanje međunarodne saradnje. “Vazduhoplovstvo danas funkcioniše kao jedinstven i međusobno povezan sistem u kojem sigurnost i kapacitet zavise i od pouzdanosti tehničkih sistema i ljudi koji te sisteme razvijaju i održavaju”, rekao je Cojić.

On je podsjetio da se sjedište IFATSEA od 2023. godine nalazi u Crnoj Gori, što predstavlja dodatno međunarodno priznanje domaćoj struci, te dodao da će poseban značaj u tom procesu imati ICAO Air Navigation World 2026 u Kotoru, prvi globalni ICAO događaj posvećen CNS temama, čiji je domaćin IFATSEA.

Izvršna direktorica agencije Miross Ana Ivanišević kaže da je Crna Gora sve više prepoznata za nove turiste. “Drago mi je da prisustvujem skupu kao predstavnica turističke privrede. Svi mi ovdje smo umreženi i radimo u cilju da turisti bezbjedno i što lakše dođu u Crnu Goru. Zahvalni smo na trudu vazduhoplovaca da nebo bude bezbjedno za turiste i klijente”, rekla je Ivanišević.