CGO poziva CANU na odgovorno trošenje budžetskih sredstava

Centar za građansko obrazovanje (CGO) pozvao je Crnogorsku akademiju nauka i umjetnosti (CANU) da transparentno i odgovorno koristi novac građana, ukazujući na nelogičnosti u trošenju sredstava namijenjenih projektu izrade Enciklopedije Crne Gore.

U saopštenju, koje potpisuje koordinatorka projekta Aktivno građanstvo Sara Čabarkapa, navodi se da su za taj projekat sredstva za honorare trošena tokom 2023. i početkom 2024. godine, iako je zvanično započet tek 1. septembra 2024. godine. „Za Radni tim za početak rada na Enciklopediji, od 7. februara 2023. do 1. septembra 2024. godine, potrošeno je 113.664,32 eura, od čega 104.044,52 eura na honorare ovog tijela, a 9.619,79 eura na dodatne troškove“, precizirali su iz CGO.

Kako navode, programom rada CANU za 2023. godinu planiran je početak realizacije ovog projekta, a Predsjedništvo te institucije je 30. januara 2023. godine odlučilo da pripremne aktivnosti počnu već 1. februara, uz formiranje Radnog tima, u koji su imenovali sami sebe i troje zaposlenih u CANU. Zadatak ovog tijela bio je da sprovede pripreme do formiranja Redakcije Enciklopedije.

„Prema Godišnjaku CANU za 2023. godinu, koji još nije javno dostupan, Radni tim se tokom te godine sastao 21 put, a za svaku od tih sjednica članovi i članice ovog tima bili su plaćeni, odnosno ukupno im je isplaćeno 64.297,45 eura. U 2024. godini održano je dodatnih 12 sjednica, za koje je utrošeno još 39.747,08 eura. Honorar po članu po sjednici iznosio je 261,36 eura, a na posljednjoj, 33. sjednici, učestvovalo je čak 22 ljudi, što je samo za tu sjednicu iznosilo 5.749,92 eura“, kaže se u saopštenju.

Prema njihovim riječima, u tom Godišnjaku iz 2023. godine navodi se da je Radni tim popisao građu bivšeg Leksikografskog zavoda Crne Gore, kao i ranije materijale CANU o pokušajima izrade Enciklopedije Crne Gore, te da je pored Opšteg azbučnika u građi institucije pronađeno i popisano ukupno 2.355 leksikografskih članaka. Takođe je digitalizovan Alfabetara/Azbučnik/Abecedar i raniji radni materijali, organizovana posjeta Leksikografskom zavodu „Miroslav Krleža” u Zagrebu, održani sastanci sa pojedinim stručnjacima u cilju izrade strukture i formiranja organizacionog sastava na izradi Enciklopedije Crne Gore, izrađen pregled enciklopedija u regionu i započet razvoj softverske podrške za projekat.

CANU je učestvovala i u radu Mreže evropskih enciklopedija. „Međutim, iste aktivnosti, uz manje detalja, ponavljaju se i u Godišnjaku za 2024. godinu, koji takođe nije javno dostupan, zbog čega ostaje nejasno kada su pojedine aktivnosti zaista realizovane“, smatraju u CGO.

Iako su pripremne aktivnosti za ovako važan projekat nesporno potrebne, iz CGO postavljaju pitanje da li je za to bilo neophodno više od godinu i po dana, kao i zašto u tom periodu nijesu razvijeni jasni interni kriterijumi koji bi osigurali meritornu selekciju onih koji će pisati za Enciklopediju Crne Gore.

CGO podsjeća da je za period od 1. septembra 2024. do kraja 2026. godine planirano gotovo milion eura za ovaj projekat. „Kada se tome dodaju troškovi iz pripremne faze, jasno je da će ukupni izdaci premašiti tu cifru, dok javnost i dalje nema uvid u rokove niti u kojoj je fazi realizacije projekat. Istovremeno, CANU kontinuirano traži i dobija dodatne novce iz različitih ministarstava, što otvara i pitanje da li se troškovi dupliraju ili su toliko loše planirani, iako su ovako visoki. Pri tom, CANU ne pravda te troškove ministarstvima ugovorom propisanom dokumentacijom“, zaključuje se u saopštenju.