Primirje između SAD i Irana okončalo neprijateljstva

Primirje između SAD i Irana, koje je počelo početkom aprila, "okončalo" je neprijateljstva između strana u kontekstu predstojećeg roka u Kongresu vezanog za ratna ovlašćenja, rekao je sinoć visoki zvaničnik administracije predsjednika Donalda Trampa.

Tramp se suočavao s rokom da okonča rat s Iranom ili da pred Kongresom obrazloži njegovo produženje, ali se očekivalo da taj datum prođe bez promjene toka rata. "Za potrebe Rezolucije o ratnim ovlašćenjima, neprijateljstva koja su počela u subotu, 28. februara, su završena", rekao je zvaničnik, objašnjavajući stav administracije.

Od početka krhkog primirja prije više od tri nedjelje nije bilo razmjene vatre između američkih oružanih snaga i Irana, dodao je. Ranije su analitičari i savjetnici u Kongresu očekivali da će Tramp obavijestiti Kongres o planu za produženje od 30 dana ili jednostavno zanemariti rok, uz obrazloženje da je primirje označilo kraj sukoba.

Zakon iz 1973. godine dozvoljava predsjedniku da vodi vojnu akciju 60 dana prije nego što je mora završiti, tražiti odobrenje Kongresa ili zatražiti produženje od 30 dana zbog "neizbježne vojne potrebe" radi bezbjednosti oružanih snaga. Rat s Iranom počeo je vazdušnim napadima koje su 28. februara izveli Izrael i Sjedinjene Američke Države.

Tramp je formalno obavijestio Kongres o sukobu 48 sati kasnije, čime je pokrenut rok od 60 dana koji ističe 1. maja. Ministar odbrane Pit Hegset rekao je na saslušanju u Senatu da smatra da je taj rok od 60 dana zaustavljen tokom primirja. Opozicione demokrate su to osporile, tvrdeći da takva pravna odredba ne postoji.

Ustav SAD kaže da samo Kongres, a ne predsjednik, može objaviti rat, ali to ograničenje ne važi za operacije koje administracija predstavlja kao kratkoročne ili kao odgovor na neposrednu prijetnju. Trampova Republikanska partija ima tijesnu većinu u oba doma Kongresa. Demokrate su od početka rata pokušavale da usvoje rezolucije kojima bi primorale Trampa da povuče američke snage ili dobije odobrenje Kongresa, ali su ih republikanci odbijali.

Iran je odgovorio na napade SAD i Izraela od 28. februara sopstvenim udarima na Izrael i države Persijskog zaliva koje imaju američke baze. Napadi SAD i Izraela na Iran, kao i izraelski napadi u Libanu, usmrtili su hiljade ljudi i raselili milione.