Uzurpacija u Gračanici

Nova odluka prištinskih institucija, kojom se opštini Gračanica oduzima više od 13 hektara zemljišta bez ikakvih konsultacija, još jednom potvrđuje dobro poznatu praksu – sistematsko razvlašćivanje srpskih opština na Kosovu i Metohiji.

Iako je cijeli slučaj pokušano da se predstavi kao humanitarni projekat, suština je daleko ozbiljnija. Kada se jednoj lokalnoj samoupravi oduzima imovina bez njene saglasnosti, onda više nije riječ o projektu – već o presedanu.

Posebno zabrinjava uloga tzv. ustavnog suda, koji je, nakon privremene blokade, na kraju dao zeleno svjetlo ovoj odluci. Time je praktično ozvaničena praksa da se imovina srpskih opština može preuzimati bez saglasnosti onih kojima pripada.

Ovakve odluke ne mogu se posmatrati izolovano. One dolaze u kontinuitetu poteza kojima se postepeno sužava prostor za institucionalno djelovanje Srba na Kosovu i Metohiji. Od administrativnih pritisaka, preko bezbjednosnih izazova, do ovakvih odluka koje direktno pogađaju imovinu – sve ukazuje na jedan isti obrazac.

Posebno je simptomatično što se kao opravdanje navodi „javna korist“, dok se istovremeno potpuno zanemaruje stav lokalne zajednice. Pitanje je – čiji je to javni interes, ako u njemu nema mjesta za one koji tu žive?

Gračanica u ovom slučaju nije samo opština kojoj je oduzeto zemljište. Ona postaje simbol šireg procesa u kojem se institucionalna prava srpskog naroda postepeno umanjuju, a njihova imovina dovodi u pitanje. I zato ova odluka nije samo pravno pitanje. Ona je politička poruka.

Poručuju se, uz formalno poštovanje procedura, suštinski mijenja realnost na terenu. A upravo takvi potezi, prikriveni iza institucionalnih odluka, najviše zabrinjavaju. Jer kada se jednom uspostavi praksa da se imovina može oduzeti bez saglasnosti, postavlja se pitanje – šta je sljedeće?