Ulazak Crne Gore u EU kao noćna mora za Beograd

Ulazak Crne Gore u EU je za zvanični Beograd „noćna mora“ jer bi to značilo definitivan gubitak kontrole nad ključnim dijelom zamišljenog „srpskog sveta“. Onog trenutka kada Crna Gora postane punopravna članica, ona izlazi iz sfere balkanskog blata i ulazi u pravni i bezbjednosni okvir gdje beogradske poluge moći više ne funkcionišu, kaže za Pobjedu Aleksandar Popov, direktor Centra za regionalizam iz Novog Sada i kopredsjednik Igmanske inicijative.

Politički predstavnici Srba u Crnoj Gori otvaraju glavne političke teme iz Srbije: Milan Knežević je najavio otpriznavanje nezavisnosti Kosova i kreće 12. maja iz Zete, dok Andrija Mandić obilježava Dan sjećanja zbog žrtava u Jasenovcu. Popov smatra da su te akcije usmjerene ka njihovim biračima i da je riječ o operativnom sprovođenju strategije Beograda koja ima jasan cilj: usporiti ili potpuno zaustaviti Crnu Goru na putu ka EU.

On dodaje da su te teme „tempirane bombe“ koje imaju za cilj da prikažu Crnu Goru kao državu koja nije zrela za članstvo. Beograd pokušava da Crnu Goru veže za sudbinu onih koji su u večitoj čekaonici, a jedini adekvatan odgovor na to je hitno organizovanje svih građanskih i proevropskih snaga u Crnoj Gori.

Iz Hrvatske su stigle oštre reakcije na obilježavanje Dana sjećanja za Jasenovac. Predsjednik Sabora Gordan Jandroković vidi to kao „elemente velikosrpske politike koji nijesu u interesu Crne Gore“, dok ministar vanjskih poslova Gordan Grlić Radman upozorava da ta politika zaoštrava odnose između Hrvatske i Crne Gore.

Popov ističe da Crna Gora postaje kolateralna šteta u Beogradu koji pokušava da stvori „jedinstven front“ protiv zapadnih vrednosti. Forsiranjem tema koje provociraju Zagreb, Beograd gura Podgoricu u sukob sa susedom koji drži ključeve briselskih vrata.

On upozorava da svaka „oštra nota“ iz Zagreba prema Podgorici dodatno kalja imidž Crne Gore kao „dobrosusedskog lidera“ i gura je nazad u balkansko blato. Ovakvo ponašanje je nastavak politike koju Beograd vodi prema Zagrebu, a koja uključuje i Crnu Goru.

Što se tiče Milorada Dodika, Popov ga opisuje kao ključnog igrača u regionalnoj igri zadržavanja statusa kvo, dok njegova retorika o secesiji služi kao paravan za beogradske interese. Dodik će menjati svoje postupke onoliko puta koliko Beograd sugeriše da je potrebno za opstanak zajedničke strategije.

Na kraju, Popov naglašava da jedin način da se suzbije maligni uticaj Srbije na region jeste brza i uspešna evropska Crna Gora, koja je najbolji dokaz da je balkanski nacionalizam poražen.