Od političke volje zavisi primjena digitalizacije i AI u izborni proces

Izbori u Šavniku, koji su počeli u oktobru 2022. godine, još uvijek nijesu završeni. O nesređenim biračkim spiskovima se govori duže od decenije, a novi izbori su zakazani za jun naredne godine. Da li bi primjena vještačke inteligencije i digitalnih tehnologija mogla riješiti probleme poput tzv. „izbornog turizma“ i „glasanja pokojnika“? Predrag Boljević, sudski vještak za telekomunikaciju, smatra da je to moguće, možda ne za sledeće izbore, ali za one koji dolaze sigurno.

Boljević je predložio način kako da se uz pomoć vještačke inteligencije i digitalnih tehnologija zaštiti integritet izbornog procesa. Prema njegovim riječima, za izbore koji će se održati naredne godine mogla bi biti realizovana prva faza predloženog procesa, dok bi finalni projekat bio spreman za naredne izbore.

Ideja o primjeni vještačke inteligencije u izborni proces podrazumijeva uparivanje baza podataka koje već postoje, ne samo u Crnoj Gori, već i sa bazama glasača naših susjeda i država Evropske unije. Sam model izbora određuju poslanici, jer sistem nije napravljen da odlučuje, već da ukazuje na nelogičnosti, nepravilnosti ili zakonske neusklađenosti, dok bi opštinske i državne izborne komisije donosile odluke.

Boljević smatra da je primjena vještačke inteligencije i digitalnih tehnologija pitanje političke volje. Zahvaljujući ovom modelu, izlaznost na izborima mogla bi se pratiti u realnom vremenu, iz sekunde u sekundu, a preliminarni rezultati bi bili dostupni pet minuta nakon zatvaranja svih glasačkih mjesta. Privatnost bi bila zagarantovana, a Boljević ističe da digitalna pismenost nije potrebna, već funkcionalna, te da bi sistem bio prilagođen i osobama sa invaliditetom.