Opština Budva mora da isplati 4,2 miliona eura porodici Rafailović

Opština Budva našla se pred novim velikim finansijskim udarom jer će, po svoj prilici, morati da isplati članovima staromještanske porodice Rafailović 4,2 miliona eura plus dodatne kamate nakon što je Viši sud presudio u korist mještana koji su dokazali da im je bez naknade prije više decenija nacionalizovano zemljište na rtu Zavala koji dijeli Budvu i Bečiće.

To je potvrđeno u lokalnoj upravi, kojoj je prošle sedmice dostavljena presuda Višeg suda, koja je postala pravosnažna. Riječ je o 14 nasljednika koji su vodili višegodišnji sudski spor, koji je sada okončan u njihovu korist.

Viši sud je, kako se navodi u presudi, ukinuo presudu Osnovnog suda u Kotoru iz marta 2024. kojom je bilo dosuđeno da se ukupno za 14 nasljednika isplati 8.624.761 eura. Presudom Višeg suda, kojom je djelimično usvojen tužbeni zahtjev Rafailovića, ukupni iznos bez kamate koji će Opština isplatiti na ime naknade je 4.291.565,13 eura, ali naknadom nije obuhvaćeno svih 14 nasljednika.

Sud je usvojio da se tužiocima prvog i drugog reda isplati po 1.609.336 eura, dok onima od trećeg do petog reda treba da se isplati 536.445 eura. Odbijen je tužbeni zahtjev tužioca šestog, sedmog i osmog reda o isplati po 82.5.978 eura, tužiocima od 9. do 11. reda po 165.195 eura, kao i tužiocima od 12. do 14 reda da se isplati po 495.586 eura.

Opština je presudom obavezana da tužiocima od prvog do petog reda na naknade troškova postupka isplati po 95.941 eura, a od šestog do 14. reda po 21.175 eura. Presuda je praktično stigla kada je Sekretarijat za zaštitu imovine Opštine Budva preuzeo novi sekretar Saša Samardžić, koji je zatražio pred Vrhovnim sudom reviziju presude Višeg suda.

Presuda je pravosnažna, tako da mještani mogu zatražiti da se prinudno isplate. U gradskoj kasi trenutno ima novca za isplatu nenadanog troška, ali to će svakako morati da iziskuje da se umanje troškovi na nekoj drugoj budžetskoj poziciji.

Grupa građana “Zakoniti vlasnici poluostrva Zavala” podnijela je u avgustu prošle godine Skupštini opštine Budva zahtjev za zakazivanje hitne sjednice, kako bi im dali saglasnost na zaključenje sudskog poravnanja u sporovima koje vode radi povrata 68 hiljada kvadrata zemljišta. Sjednica nikada nije zakazana. Tražili su da im Opština u četiri spora, i to tri pred Osnovnim sudom u Kotoru i jednim pred Višim u Podgorici, prizna utvrđenje svojine za parcele na Zavali i isplati sudsko-advokatske troškove, u visini koju sud dosudi.

Država je imovinu 13 porodica Rafailović na Zavali nacionalizovala 1958. godine, a bivši vlasnici ističu da zemljište nikad nije iskorišćeno, odnosno privedeno namjeni. Zemlja Rafailovića, poslije nekoliko vjekova koliko se vodila na njihove pretke, 1995. iznenada je u katastru upisana kao vlasništvo Opštine. Katastar je u to vrijeme vršio snimanje terena i svako ko nije obilježio svoje imanje, ono je automatski upisivano kao državno, odnosno u ovom slučaju opštinsko.

Zbog neažurnosti Rafailovića, njihova đedovina završila je u rukama Opštine, koja se nakon toga grčevito borila da dokaže da je to njeno. Oglas da će se vršiti snimanje terena izašao je u tadašnjem Službenom listu i gotovo niko nije bio upoznat sa time, zbog čega i Rafailovići nijesu uspjeli da obilježe svoja imanja.

Zaplet nastaje 2006. kada firma “Moninvest”, u kojoj je jedan od osnivača bio odbjegli šef budvanske kriminalne grupe Svetozar Marović, kupuje od staromještanskih porodica Medin i Anzulović gotovo četiri hektara zemlje na Zavali. Ubrzo Marovićeva firma, kako su oni tada objavili, preprodaje zemlju ruskom milijarderu Sergeju Polonskom i njegovoj firmi “Mirax” po 700 eura za kvadrat, za više od 20 miliona eura.

Tada Rafailovići, jer se u njihovom komšiluku dogodila milionska kupoprodaja, saznaju da nijesu vlasnici svoje đedovine, već Opština, koja namjerava da Polonskom ustupi zemljište za gradnju višespratnog hotela. Da i država Crna Gora razmatrala pitanje poravnanja sa grupom građana, potvrdila je i zaštitnica imovinsko-pravnih interesa države Bojana Ćirović. Ona je tada kazala da se cijeli proces mora provjeriti i da će ga voditi sa Ministarstvom prostornog planiranja, urbanizma i državne imovine, dok će prvi korak biti geodetsko vještačenje.

Na rtu Zavala osim luksuznog naselja “Dukley gardens”, postoji samo jedan objekat, i to privremene namjene - kontroverzno postrojenje za preradu morske vode, koje nije u funkciji. Nacrtom izmjena i dopuna planskog dokumenta Urbanistički projekat “Turistički kompleks Zavala” predviđeno je uklanjanje postrojenja nakon pune dvije decenije od kada je napravljeno. Planski dokument osporavaju mještani.