EU može da zaoštri politiku prema Beogradu

Pad Viktora Orbana ostavlja Srbiju u novoj situaciji unutar EU, gdje bi Unija mogla zauzeti oštriji stav prema Beogradu. Dragan Popović, direktor Centra za praktičnu politiku, ističe da je Orban bio ključni saveznik Aleksandra Vučića, štiteći ga u trenucima kada je to bilo potrebno. S obzirom na to da više nema podršku iz Budimpešte, EU će moći da djeluje bez opstrukcija, što može dovesti do promjena u pristupu prema Srbiji.

Popović naglašava da ne očekuje drastične promjene, ali da Vučićeva politika u posljednje dvije godine prelazi granice umjerenosti. Očekuje se da će EU preispitati svoje odnose sa Srbijom, posebno u kontekstu mogućeg blokiranja 1,5 milijardi eura zbog nazadovanja u demokratiji i sve veće bliskosti sa Rusijom.

U vezi sa pitanjem ruskog uticaja, Popović ukazuje da je taj uticaj u Srbiji ograničen i da se više koristi za plašenje Zapada nego što ima realne osnove. Sergej Lavrov je pohvalio Vučića, ali Popović tvrdi da je to više politika nego stvarna šansa za povećanje ruskog uticaja.

Što se tiče odnosa Srbije i Mađarske, nakon Orbana, Popović smatra da se neće drastično zaoštriti, ali ni previše zbližiti. Novi premijer Peter Mađar najavio je preispitivanje postojećih ugovora između dvije države. U slučaju otkrivanja korupcionaških afera, odnosi bi mogli postati napetiji, ali će Mađarska pokušati zadržati dobre odnose zbog Mađara u Vojvodini.

Popović naglašava da SVM, kao manjinska stranka, neće napustiti koaliciju sa SNS-om, ali će morati da izgrade odnose sa novim mađarskim vlastima. Takođe, smatra da je za Mađara prioritet rješavanje unutrašnjih problema, a ne fokus na incidentima sa Srbijom.

U kontekstu mogućih promjena vlasti, Popović smatra da je poređenje sa mađarskim modelom promjene vlasti folklor i da je svaka zemlja specifična. Nacionalistički narativ u Srbiji je snažno prisutan i biće potrebno mnogo vremena i truda da se prevaziđe, dok god postoji ideologija nacionalizma koja se može koristiti od strane autoritarnih lidera.