Kako Srbija postaje kineska vazalna država u Evropi

List Berliner cajtung objavio je tekst pod naslovom "Peking potiskuje Moskvu: Kako Srbija postaje kineska vazalna država u Evropi". Autor Aleksandar Rotert, politikolog i stručnjak za Jugoistočnu Evropu, ističe da Srbija dodatno jača svoje partnerstvo sa Narodnom Republikom Kinom, dok Peking zauzvrat dobija sve veći uticaj u Evropi.

Rotert smatra da je predsjednik Aleksandar Vučić počeo da preusmjerava svoj kurs prema Moskvi ka Pekingu. "I dalje postoji tijesna obavještajna saradnja Srbije sa ruskim službama – konkretno sa unutrašnjom službom FSB, spoljnom službom SVR i vojnom službom GRU. Takođe su propagandne aktivnosti Rusije u Srbiji veoma izražene", navodi autor.

On dodaje da je Peking odavno zamijenio Moskvu kada je riječ o vojno-tehničkoj saradnji, jer više od 60 procenata srpskog uvoza oružja dolazi iz Kine. Autor podsjeća na prvo učešće Srbije u kineskoj vojnoj vježbi, sporazum o slobodnoj trgovini iz 2023. te na kineske kompanije koje realizuju milijardama teške projekte u Srbiji.

U tekstu se ističu kineske balističke hipersonične rakete vazduh-zemlja tipa CM-400 AKG, sa dometom do 400 kilometara, koje su odnedavno u vlasništvu Beograda, kao i protivvazdušni sistemi FK-3 kupljeni 2022. godine. Prema podacima Stokholmskog instituta za istraživanje mira (Sipri), Srbija je zauzela 37. mjesto u svijetu po uvozu naoružanja.

Hrvatska je zabrinuta zbog naoružavanja Srbije, a hrvatski premijer Andrej Plenković je "lično generalnom sekretaru NATO-a Marku Ruteu uputio dopis o kineskim balističkim raketama na ruskim avionima MiG-29". Autor naglašava da je masovno naoružavanje Srbije počelo prije više od decenije i potkopalo uspjehe regionalnog razoružanja.

U tekstu se citiraju anonimni izvori iz NATO-a koji Vučića opisuju kao "manje zlo". "Vučić je đavo kojeg poznajemo", rekao je jedan diplomata. Mnogi međunarodni akteri su govorili slično o Miloševiću devedesetih godina. "Vučić (nadamo se) nije drugi Milošević, ali svojom militarizacijom Srbije i agresivnom retorikom zastrašuje slabije susjede, posebno Bosnu i Kosovo".

Autor navodi primjere eskalacije na Kosovu, uključujući sukob Srba i pripadnika mirovne misije Kfor 2023. godine, te ističe da bi bez intervencije američkog državnog sekretara Entonija Blinkena došlo do novog rata za Kosovo. Isporuka kineskih hipersoničnih raketa Srbiji je samo poslednja karika u dugom lancu isporuka vojne opreme.

Visoka predstavnica EU za spoljnu politiku Kaja Kalas više puta je kritikovala Beograd i Vučića, upozoravajući da se Srbija suočava sa strateškim, geopolitičkim izborom gdje želi da bude. Umjesto da ozbiljno shvati upozorenja EU, Vučić je prisustvovao vojnim paradama u Moskvi i Pekingu, ignorirajući sankcije EU protiv Rusije. Tokom posjete Srbiji 2024. godine, Si je rekao: "Srbija je postala prvi strateški partner Kine u srednjoj i istočnoj Evropi".

U zaključku, Rotert ističe da kineski uticaj u Srbiji brzo raste, dok Zapad to jedva primjećuje, čime Srbija postaje kineska vazalna država. Takođe, nedavno objavljena studija fondacije Bertelsman klasifikovala je Srbiju – zajedno sa Bjelorusijom i Rusijom – kao jedinu autokratiju u Evropi.