Evropa razvija plan za 'evropski NATO' u slučaju odlaska SAD

Evropske države ubrzano rade na izradi rezervnog plana za očuvanje sopstvenih odbrambenih kapaciteta u slučaju da Sjedinjene Američke Države napuste Sjevernoatlantski savez, objavio je "Volstrit žurnal", pozivajući se na upućene izvore.

Prema tim navodima, u okviru evropskih institucija i vojno-političkih struktura razmatra se koncept takozvanog "evropskog NATO-a", koji bi podrazumijevao značajno jačanje uloge evropskih država unutar alijanse. Taj proces bi, između ostalog, uključivao postavljanje većeg broja evropskih zvaničnika na ključne pozicije, kao i postepenu zamjenu američke vojne opreme domaćim kapacitetima.

Razrada ovih planova započeta je tokom 2025. godine, ali je dodatno ubrzana nakon oštrijih poruka iz Vašingtona. Poseban podsticaj dale su izjave američkog predsjednika Donalda Trampa, uključujući i najave moguće aneksije Grenlanda, kao i kritike na račun evropskih saveznika zbog, kako se navodi, nedovoljne spremnosti da podrže SAD u sukobu sa Iranom.

Kao jedna od ključnih prekretnica u ovom procesu navodi se promjena stava Njemačke, koja je ranije bila rezervisana prema inicijativama za jačanje evropskog odbrambenog suvereniteta. Sa ublažavanjem tog otpora, rasprave su, prema istim izvorima, ušle u konkretniju, operativnu fazu.

Ipak, u evropskim prijestonicama i dalje preovladava stav da je najpovoljniji scenario zadržavanje Sjedinjenih Država u okviru NATO-a, ali uz značajno veće preuzimanje odgovornosti od strane evropskih saveznika. U tom kontekstu, Evropa planira i značajno povećanje proizvodnje naoružanja u oblastima u kojima trenutno zaostaje za SAD, prije svega u domenu protivpodmorničkih sistema, svemirskog izviđanja i nadzora, segmentu aviona-tankera, koji su od ključnog značaja za projekciju vojne moći i logističku podršku savremenim operacijama.