Parlamentarni izbori u Mađarskoj: Orban se nada preživljavanju, Mađar istorijskoj pobjedi

U Mađarskoj će danas biti održani parlamentarni izbori s potencijalom da ih se, objavom rezultata, s pravom nazovemo istorijskim. Danas će Mađari birati između nastavka istog i kretanja nekim drugačijim putem. Ova centralnoevropska zemlja će danas biti, kako se čini, fokus Evrope, ali i dobrog dijela svijeta. Njeni rezultati će odjeknuti u bližem i širem regionu, kontinentu, ali i u Vašingtonu i Moskvi, jer će svi pomno pratiti ko će odnijeti pobjedu.

S jedne strane se nalazi Viktor Orban, premijer Mađarske već 16 godina, čiji Fides se nada da će preživjeti najveći napad opozicije na vlast od 2010. godine, kada je došao na vlast. Orban je proveo kampanju neumorno povezujući svoje protivnike s Briselom, s Ukrajinom, te sebe predstavljajući kao jedinu sigurnu ruku koja može nezavisno voditi Mađarsku i u budućnosti. Iza sebe ima podršku plejade desničara i radikala širom Evrope i svijeta. Od američkog predsjednika Donalda Trampa, preko desničarskih stranaka u Evropi, pa sve do Aleksandra Vučića u Srbiji, radikalna struja ima jasnu poruku, a to je da Orban treba nastaviti sa suverenom vlašću u Mađarskoj.

S druge strane je Peter Mađar, karizmatični lider opozicije i bivši operativac Fidesa, čovjek koji je nekada u svojoj sobi imao poster Orbana. Od odlaska iz Fidesa i formiranja stranke Tisa, Mađar je demonstrirao nevjerovatan politički uspon, te je upravo on identifikovan kao čovjek koji može srušiti Orbana, koji je pokušao da izgradi sliku nepobjedivog političara. Bez obzira na ishod, Mađar je vodio kampanju koja je za objektivne pohvale. Uspio je vješto izbjeći mnogobrojne skandale koji su mu se na određen način namještali. Isto tako, obišao je sa svojim saradnicima skoro pa cijelu teritoriju Mađarske, a terenski rad je donio rezultate.

Prema većini anketa, Tisa ima prednost u rasponu od sedam do deset procenata, koja se održala u prethodnih godinu i po, otkada je Mađarova stranka preuzela prednost nad Fidesom. Ako bi Mađar došao do pobjede, on ne bi pobijedio samo Fides i Orbana, nego i izborni te društveni sistem koji se deceniju i po gradi specifično za odbranu od opozicije. Promjena izbornog sistema, crtanje distrikata koji odgovaraju Fidesovim glasačima, medijska blokada, mobilizacija dijaspore su samo neke od stvari koje je Orban vremenom gradio kao odbrambeni blok.

Ako bi ga Mađar uspio srušiti, razočarao bi mnoge desničare širom svijeta koji su na Orbanovu “neliberalnu demokratiju” gledali kao uzorni sistem koji bi oni rado implementirali u svojim zemljama. Pobjedu Mađara, mada ne toliko otvoreno, žele i opozicione političke partije u mnogim balkanskim zemljama, primarno u Bosni i Hercegovini i Srbiji. U Srbiji, Orban je bio ključni saveznik Vučiću i njegovom SNS-u, te su često jedan drugom “nabacivali” različite političke poruke koje bi osnaživale režime u Budimpešti i Beogradu.

U BiH, stranke iz Federacije Bosne i Hercegovine koje sebe nazivaju probosanskim, a vjerovatno i opozicione stranke u Republici Srpskoj, definitivno priželjkuju odlazak Orbana, koji je izgradio izrazito dobre veze s rukovodstvom entiteta u Banjoj Luci, a posebno s bivšim predsjednikom RS-a Miloradom Dodikom. Hoće li to biti Orbanov poraz ili političko oživljavanje, reći će građani Mađarske, a kraj izbora možda i neće biti kraj, zavisno od rezultata i reakcije Orbana, ako doživi poraz koji se najavljuje u anketama. U svakom slučaju, sve oči političke javnosti sjutra će biti na Budimpešti, Đeru, Debrecenu, Segedinu i mnogim drugim većim i manjim gradovima čiji će građani danas dati svoj sud o budućnosti zemlje u kojoj žive.