Preksjutra najbitniji ovogodišnji izbori u Evropi: Hoće li Mađar srušiti Orbana?

Preksjutra, u nedjelju, u Mađarskoj će se održati parlamentarni izbori koji se smatraju najbitnijim ove godine u Evropi. Ankete pred glasanje favorizuju opoziciju, posebno partiju Tisa Petera Mađara, koji je nekada bio saveznik Viktora Orbana, ali sada prijeti da zbači njegov Fides sa vlasti.

Ovo su prvi izbori od 2010. godine kada je kampanja bila više nego konkurentna. Fides je do sada dominirao političkom scenom, koristeći prljave taktike protiv svojih oponenata, predstavljajući ih kao prijetnju državnim interesima. Međutim, prema najnovijim anketama, Mađar i njegova stranka Tisa imaju podršku čak 20 odsto birača više od vlasti.

Tisa se predstavlja kao stranka desnog centra, ali je u suštini međuideološka alternativa koja naglašava proevropske stavove i borbu protiv korupcije, poboljšanje javnih usluga i životnog standarda kao prioritete.

Izbori dolaze u trenutku kada Mađarska ima ozbiljne ekonomske probleme, te je jedna od najsiromašnijih članica EU. Pritom, nezadovoljstvo javnosti raste, a međunarodna rangiranja pokazuju ozbiljnu korupciju u zemlji, koja funkcioniše kao konkurentna autokratija. Izborna kampanja 2026. godine bila je drugačija, a Orban je aktivnije vodio kampanju širom zemlje, dok su se drugi vladini zvaničnici takođe više uključivali.

Peter Mađar je tokom protekle dvije godine obišao Mađarsku i izgradio snažnu političku organizaciju, dok su posljednje ankete pokazale da ima 13 odsto prednosti. Prema najnovijim rezultatima ispitivanja javnog mnjenja, Tisa ima podršku 52 odsto, dok Fides podržava 39 procenata birača.

Ipak, situacija nije tako jednostavna. Mađarska koristi kombinaciju većinskog i proporcionalnog izbornog sistema, a pravo glasa imaju i Mađari koji žive van granica. Njihovi stavovi ne ulaze u ispitivanja javnog mnjenja, a Orban može računati na podršku ultradesničarskog pokreta Naša domovina, koji takođe može preći izborni prag.