Armenko: Praćenje sjednice Velikog vijeća ESLJP značajno za Ustavni sud

Praćenje sjednice Velikog vijeća Evropskog suda za ljudska prava (ESLJP), koje se bavi složenom pravno-medicinskom tematikom, od izuzetno je značaja za Ustavni sud Crne Gore, kazala je predsjednica tog suda Snežana Armenko.

Kako je saopšteno iz Ustavnog suda, Armenko i sudija tog suda Jovan Jovanović prisustvovali su sjednici Velikog vijeća ESLJP koja je odlučivala u predmetu S.O. protiv Španije – da li opravdanost medicinske intervencije može zamijeniti pristanak pacijenta, odnosno njegovo pravo na potpunu informisanost.

U saopštenju se navodi da je podnositeljki predstavke 2016. godine dijagnostikovan rak desne dojke, a ranije je već bila liječena od raka lijeve dojke. "Nakon pregleda i razmatranja njenog slučaja, ljekari u Madridu predložili su operaciju dojke kojom se uklanja tumor i dio okolnog zdravog tkiva, čuvajući pritom najveći dio dojke", kaže se u saopštenju.

Dodaje se da su ljekari u formularu naveli da će izvršiti hirurški zahvat kojim se uklanjaju limfni čvorovi iz pazuha, a dio formulara predviđen za unošenje konkretnih rizika ili komplikacija u posebnoj situaciji pacijentkinje ostao je prazan. "U medicinskom kartonu je samo zabilježeno da su 'dileme razjašnjene', ali nije uneseno koje su informacije usmeno date, koja je pitanja pacijentkinja postavila, niti kakve je odgovore dobila", dodaje se u saopštenju.

Ističe se da su ljekari tokom operacije proširili njen opseg i uklonili bradavicu i areolu, navodeći da je tumor bio preblizu, ali naknadni izvještaji nisu pokazali da su sama bradavica i areola bile zahvaćene tumorom. "Podnositeljka predstavke Evropskom sudu tvrdi da nije bila unaprijed obaviještena da tzv. poštedna operacija može dovesti i do uklanjanja bradavice i areole. Smatrala je da joj nije objašnjena tehnika 'hirurške margine', i da stoga nije mogla dati valjan pristanak za takvo proširenje zahvata", navodi se u saopštenju.

Kako se dodaje, španski sudovi, uključujući Vrhovni i Ustavni, odbili su njenu tužbu, smatrajući da nije bilo povrede medicinskih pravila struke i da je formular o pristanku bio dovoljan, jer je glavni cilj operacije bio uklanjanje tumora. "Pred Evropskim sudom ključno pravno pitanje nije bilo da li je sama medicinska intervencija bila stručno opravdana, nego da li je podnositeljka dala valjan i dovoljno informisan pristanak za proširenje obima operacije, odnosno za uklanjanje bradavice i areole", piše u saopštenju.

Navodi se da je sud to pitanje razmatrao u okviru člana 8 Evropske konvencije, koji štiti pravo na poštovanje privatnog života, uključujući fizički i psihički integritet osobe i njenu autonomiju u odlučivanju o medicinskim zahvatima. Iz Ustavnog suda su rekli da je malo vijeće Evropskog suda usvojilo predstavku, ali u tom predmetu konačnu odluku će donijeti Veliko vijeće koje čini 17 sudija.

Armenko je kazala da je praćenje sjednice Velikog vijeća koje se bavi ovako složenom pravno-medicinskom tematikom od izuzetnog značaja za Ustavni sud. “Ustavni sud je prošle godine u nekoliko predmeta utvrdio povredu prava na poštovanje privatnog života. Međutim, pitanje opravdanosti medicinske intervencije s jedne, i prava pacijenta na potpunu informisanost, s druge strane, Ustavni sud posmatra s posebnom pažnjom, jer i sam ima u radu predmete koji se odnose na ovu materiju”, rekla je Armenko.

Iz Ustavnog suda su naveli Armenko i Jovanović borave u Strazburu na poziv predsjednika ESLJP Matijasa Gijomara, a posjeta se realizuje u saradnji sa Savjetom Evrope i kancelarijom Zastupnika Crne Gore pred ESLJP. "Gijomar je na početku sjednice Velikog vijeća posebno pozdravio delegaciju Ustavnog suda koju predvodi predsjednica Armenko", kazali su iz Ustavnog suda.