Viši sud: Raonić ne može biti kažnjen zbog nezakonitosti Savjeta koji ga je birao

Viši sud je juče saopštio da je Građansko odjeljenje, većinom glasova, na sjednici od 17. marta zauzelo pravni stav po kom radno iskustvo stečeno u mandatima koji su naknadno poništeni pravosnažnim presudama ne može biti računato kao uslov za izbor generalnog direktora RTCG. Sud zaključuje da poništenje odluke o izboru ne može retroaktivno izbrisati trogodišnje obavljanje funkcije generalnog direktora. Drugačije tumačenje značilo bi trajno diskvalifikovati kandidata zbog nezakonitosti koju nije on počinio, nego Savjet koji ga je birao.

U roku od svega nekoliko dana od kada je odjeljenje zauzelo taj stav, dva vijeća istog suda donijela su suprotne zaključke u aktivnim predmetima koji se tiču Raonićevog najnovijeg imenovanja iz avgusta 2024. godine. Jednom odlukom, sud je ukinuo prvostepenu presudu u predmetu po tužbi Slavena Knezovića i vratio ga na ponovni postupak, uz nalog da se potpuno utvrdi činjenično stanje, posebno u pogledu načina na koji je Savjet RTCG primijenio zakonske kriterijume pri izboru, uključujući ocjenu radnog iskustva kandidata i razloge zbog kojih je jedan kandidat dobio prednost u odnosu na ostale.

Viši sud nije zaključio da je prvostepena presuda pogrešna po sadržini, nego da činjenice nijesu dovoljno razjašnjene. Pitanje zakonitosti Raonićevog radnog iskustva je ovim vraćeno upravo tamo gdje ga je drugo vijeće istog suda već riješilo na suprotan način. U drugom predmetu, po tužbi Andrijane Kadije i Žarka Božovića, sud je preinačio prvostepenu presudu i odbio zahtjeve za poništaj odluke o izboru, ocijenivši da poništaj ranijih imenovanja nije povukao ništavost ugovora o radu i da iskustvo stečeno po tim ugovorima može biti tretirano kao punovažno.

U presudi Višeg suda, u koju je Pobjeda imala uvid, navodi se da je sud napravio distinkciju koju prvostepeni sud nije - između formalne zakonitosti imenovanja i faktičke stvarnosti rada. Odluku potpisuje vijeće sudije Aleksandar Stojanović, predsjednik i članice Nađa Todorović i Sanja Čakanović. Sud eksplicitno navodi da prvostepeni sud pogrešno primjenjuje odredbu Zakona o radu koja se tiče radno-pravnog statusa i obračuna minulog rada, a ne dokazivanja profesionalnog iskustva u konkursnom postupku izbora. Viši sud takođe konstatuje da izbor Raonića nije bio zasnovan isključivo na iskustvu s mjesta direktora, već i na intervjuu, programu rada, motivaciji i rokovima realizacije.

Sud je u saopštenju juče istakao da ranije nije postojala uspostavljena praksa o tome da li se vrijeme provedeno de facto na funkciji po nezakonitom izboru računa kao relevantno iskustvo i najavio da će u narednom periodu raditi na usaglašavanju i preciziranju kriterijuma radi obezbjeđivanja pravne sigurnosti. Viši sud je podsjetio i da sudska vijeća nijesu vezana pravnim stavovima svog odjeljenja, već da sude na osnovu Ustava i zakona, te da je sloboda sudijskog uvjerenja jedno od temeljnih načela nezavisnosti sudske vlasti.

Viši sud se takođe pozvao na to da pravo na pravično suđenje nije povrijeđeno različitim presudama drugostepenog suda, naglašavajući da to pravo krše samo duboke i dugotrajne razlike u praksi najvišeg domaćeg suda, a ne drugostepenog. Kao pravni lijek u ovakvim situacijama, sud je ukazao na mogućnost revizije pred Vrhovnim sudom pod posebnim uslovima, po odredbama članova 397a i 397b Zakona o parničnom postupku.

Raonić je diplomirao 2. aprila 2018. godine, a prvi put imenovan za generalnog direktora RTCG već u avgustu 2021. tek tri godine nakon sticanja diplome. Po tada važećem zakonu, kandidati su morali imati deset godina rukovodećeg iskustva u VII1 stepenu stručne spreme. Agencija za sprečavanje korupcije zaključila je da Raonić nije mogao zakonito konkurisati sve do 2028. godine. Sudovi su poništili to imenovanje, a potom i ono iz 2023. godine. Obje presude postale su pravosnažne.

Osnovno državno tužilaštvo je podiglo optužnicu protiv članova Savjeta RTCG za zloupotrebu službenog položaja u saizvršilaštvu, a pojedini članovi su proglašeni krivim za zloupotrebu službenog položaja i osuđeni na sedam mjeseci uslovne kazne. Optužni prijedlog podnijet je protiv predsjednika Savjeta Veselina Drljevića i članova Filipa Lazovića, Naoda Zorića i Amine Murić i Predraga Miranovića, ali je protiv njega naknadno obustavljen.

U julu 2024. Raonić je podnio ostavku, pa je istog dana imenovan za vršioca dužnosti, a potom raspisan novi konkurs. Od devet kandidata, uključujući Kadiju i Knezovića i Božovića, većina je bojkotovala intervjue, navodeći netransparentnost postupka. Raonić se pojavio kao jedini kandidat i u avgustu 2024. imenovan na puni mandat od četiri godine, počev od 31. avgusta 2024. do 31. avgusta 2028. godine. Do tada se, međutim, pravni okvir promijenio u njegovu korist.

Vlada premijera Milojka Spajića sprovela je izmjenu zakona kojom je uslov za radno iskustvo smanjen s deset na pet godina. Izmjena je široko percipirana kao skrojena prema Raonićevim okolnostima, budući da mu je radno iskustvo u RTCG, ma kako stečeno, sada omogućavalo da ispuni taj uslov. Upravo to iskustvo prvostepeni sudovi su potom stavili pod lupu, ali na dva različita načina i iz dva različita pravna ugla.

Osnovni sud je u presudi od 11. jula 2025. godine, u predmetu Kadija-Božović, zauzeo stav da iskustvo nastalo iz nezakonito zasnovanog radnog odnosa ne može biti naknadno ozakonjeno. Sud je utvrdio da je Savjet RTCG Raoniću bio u mogućnosti da čuva poziciju isključivo zahvaljujući vlastitom prethodnom nezakonitom postupanju, te da radno iskustvo stečeno na taj način nije moglo biti odlučujući kriterijum pri izboru. U ovom predmetu tužioci su pokrenuli i pitanje broja Raonićevih imenovanja.

Prema članu 35, stav 4 Zakona o nacionalnom javnom emiteru, isto lice može biti imenovano za generalnog direktora najviše dva puta. Tužioci su tvrdili da je pobijanom odlukom Raonić imenovan po treći, odnosno četvrti put ako se računa i imenovanje za vršioca dužnosti. Prvostepeni sud je taj argument odbio, ocijenivši da se ranija dva imenovanja računaju kao jedno jer su bila po istom konkursu iz 2021. godine, ali je imenovanje svejedno poništio zbog nezakonitog radnog iskustva i nejednakog vrednovanja kandidata.

Drugom prvostepenom presudom od 3. oktobra 2025. godine, u predmetu po tužbi Slavena Knezovića, sud je poništio istu odluku o Raonićevom izboru, ali iz drugog razloga: Savjet nije naveo konkretne razloge zbog kojih su Raonićev plan rada i strateška vizija ocijenjeni boljima od ostalih kandidata. Odluka o izboru nije sadržavala objašnjenje u čemu su se ogledale prednosti izabranog kandidata, čime je, prema ocjeni suda, onemogućena sudska kontrola te odluke. Sud je konstatovao da samo pozivanje na rezultate i uspjehe iz prethodnog perioda, bez ikakve konkretizacije i bez uporedne analize svih kandidata, ne zadovoljava standard obrazložene odluke. Dakle, obje prvostepene presude poništile su isto imenovanje - jedna zbog nezakonitog porijekla radnog iskustva, a druga zbog neobrazložene diskrecione odluke.

Viši sud je sada, odlučujući po žalbama, jednu preinačio u korist RTCG, a drugu ukinuo i vratio na ponovni postupak čime se ponovo produžila pravna neizvjesnost u kojoj se javni servis nalazi već četvrtu godinu zaredom. Tijela Evropske unije u više navrata su, u izvještajima o napretku, konstatovala da Raonićevo imenovanje iz avgusta 2024. koje je uslijedilo nakon višestrukih sudski naloženih poništaja otvara ozbiljna pitanja o transparentnosti i poštovanju zakonske procedure.