EU zabrinuta zbog izbora u Srbiji

Evropska unija izražava žaljenje zbog broja prijavljenih nepravilnosti i incidenata tokom izbornog procesa, održanog 29. marta u deset opština u Srbiji, piše Radio Slobodna Evropa (RSE).

"Žalimo zbog broja prijavljenih nepravilnosti i incidenata tokom izbora, nejednakih uslova, te sa zabrinutošću primjećujemo izvještaje o aktima nasilja protiv nezavisnih posmatrača, građana, predstavnika političkih stranaka i medijskih radnika," izjavio je portparol Evropske komisije Gijom Mersije. Istakao je da se pozivaju nadležni organi da osiguraju brzo i transparentno praćenje i da počinioce pozovu na odgovornost.

Na lokalnim izborima glasalo se u Boru, Bajinoj Bašti, Kuli, Majdanpeku, Kladovu, Aranđelovcu, Smederevskoj Palanci, Lučanima, Knjaževcu i Sevojnu. Predsjednik Srbije i funkcioner Srpske napredne stranke (SNS) Aleksandar Vučić izjavio je da je u svih deset opština koalicija okupljena oko SNS-a odnijela pobjedu. Međutim, prema izvještajima nezavisnih posmatrača i opozicionih lista, izborni dan su obilježile brojne nepravilnosti i incidenti – praćeni fizičkim obračunima i povrijeđenim građanima, aktivistima i novinarima.

Sukobi su, pored ostalog, zabilježeni u Boru, na istoku Srbije, u Bajinoj Bašti na zapadu i u Kuli u Vojvodini. Evropska unija je takođe potvrdila da je primila k znanju saopštenje Savjeta Evrope, gdje je navedeno da su članovi posmatračke misije bili svjedoci nasilja u skoro svim opštinama koje su posjetili tokom održavanja lokalnih izbora u Srbiji.

Šest kongresnih timova, koji su predstavljali 13 posmatrača, bili su raspoređeni u mobilne timove u sedam od deset opština u kojima su održani izbori, a posjetili su više od 75 biračkih mjesta. "Posmatrači su bili svjedoci nasilja, posebno u Aranđelovcu, a u svim posjećenim opštinama, osim jedne, vidjeli su žestoke rasprave i prijeteće prisustvo velikih grupa ljudi, često neidentifikovanih, a ponekad i maskiranih," navodi se u izvještaju.

Dodaje se da je više stranaka, uključujući vladajuću, iznijelo navode o nasilju koje su pretrpjeli i ponavlja se da su "nasilje i prinuda neprihvatljive prepreke slobodnom izražavanju volje svih birača." U izvještaju se ukazuje na niz nepravilnosti koje se odnose na kršenje tajnosti glasanja i fotografisanje glasačkih listića.

Evropska unija pozdravlja visoku izlaznost birača i aktivno učešće građana. "Podsjećamo da je dužnost države da zaštiti građane od nasilja, da garantuje adekvatne uslove za građanske posmatrače da obavljaju svoje aktivnosti u okruženju bez pritiska i zastrašivanja, te da osigura sigurnost novinara u kontekstu izbora," navodi se u saopštenju EU.

Podsjeća se da izborni proces u Srbiji zahtijeva dalja opipljiva poboljšanja i reforme, te se u tom smislu upućuje poziv na inkluzivan proces koji uključuje sve relevantne zainteresovane strane kako bi se unaprijedio rad na potpunoj implementaciji preporuka OEBS/ODIHR i Savjeta Evrope, kako bi se poboljšao izborni okvir i njegova implementacija, "mnogo prije sljedećih nacionalnih izbora."

"Nastavićemo pažljivo da pratimo razvoj izbornih reformi, kao i buduće lokalne i nacionalne izbore, jer je pravilno funkcionisanje demokratskih institucija Srbije u srži njenog procesa pristupanja EU," poručuje se iz EU.