SUBNOR priznaje tamnu stranu partizanskog pokreta

SAVEZ udruženja boraca Narodnooslobodilačkog rata i antifasista Crne Gore (SUBNOR) saopštio je da podržava rasvjetljavanje masakra u Baru iz 1945. godine, uz inicijativu da se na mjestu stradanja podigne spomen-obiļežje žrtvama. Ovaj stav dolazi uoči najavljenog međunarodnog naučnog simpozijuma „Masakr u Baru 1945. godine – skrivena istina“, koji, kako javlja Bar info, organizuju više regionalnih institucija i organizacija.

Učesnici simpozija dolaze iz Crne Gore i regiona, a mogao bi biti obogaćen multinacionalnim i multikonfesionalnim predstavnicima, što bi pomoglo da tragedija iz Bara bude prikazana u punom istorijskom i humanom kontekstu. U saopštenju, SUBNOR navodi da „osuđuje svaki zločin i stradanje nevinih ljudi bez rezerva“ i da podržava da se „rasvijetle sve okolnosti pod kojima se desio masakr u Baru“, kao i da se „iskaže duboki pijetet prema žrtvama“ i podigne spomen-obilježje kao opomena budućim generacijama.

Pijetet, istina i odgovornost. Iako podržavaju istraživanje i obilježavanje stradanja, iz SUBNOR-a istovremeno naglašavaju da „krivica ima smisla samo ako se individualizuje“, te da se ne može pripisivati čitavom Narodnooslobodilačkom pokretu, čije su, kako ističu, „istorijske zasluge nemjerljive i neupitne“. Takođe, od organizatora simpozija očekuju da se „jasno ograde od namjera istorijskog revizionizma“ i da se događaji iz 1945. godine sagledavaju „na bazi objektivnih i pouzdanih činjenica“, bez, kako navode, nacionalnog i političkog naboja.

Sama činjenica da organizacija koja baštini tradiciju partizanskog pokreta danas govori o „tamnoj strani istorije“ i podržava podizanje spomenika žrtvama iz 1945. godine predstavlja novi momenat u javnom diskursu. U duhu potpunijeg suočavanja sa prošlošću, moglo bi se predložiti da SUBNOR inicira mapiranje svih stratišta na kojima su komunisti masovno ubijali svoje ideološke protivnike. Takva inicijativa bi, pored priznanja tragedija kao što je barski pokolj, bila korak ka istorijskoj istini i pomirenju.

Da li je riječ o prvom koraku ka potpunijem suočavanju sa prošlošću ili pokušaju da se taj proces kontroliše kroz insistiranje na individualizaciji odgovornosti, ostaje pitanje koje će tek dobiti odgovor.