Crnogorci i Milovan Đilas: Kritika percepcije i ideološke usmjerenosti

Postoji mnogo razloga zašto Crnogorci “ne vole” Milovana Đilasa. Jedan od tih razloga je njegovo rano viđenje crnogorskog naroda i nacije kao integralnog istorijskog segmenta srpskog korpusa, koji je jedino zahvaljujući ideološkom okviru uspostavljenom nakon 1945. godine, sebe konstituisao kao posebnu nacionalnu kategoriju.

Marksističko određenje nacije je bilo model koji je, de facto, negirao crnogorsku etničku i nacionalnu posebnost, uprkos tome što je ona bila i ostala životna činjenica na ovim prostorima. Đilasova interpretacija ove problematike je bila jasna direktiva za decenijski dugu i dominantnu akademsku i političku djelatnost koja je u srži nosila negatorski naboj u odnosu na crnogorsku naciju.

Stoga, nije adekvatno optuživati (vrijeđati) Crnogorce za manjak intelektualne sposobnosti i kurioziteta da spoznaju “kompleksnost” Milovana Đilasa. Štaviše, teško da se može govoriti o kompleksnosti ovog komunističkog revolucionara koji je posjedovao određeni literarni talenat.

Utemeljenije je (i iskrenije) posmatrati Đilasa kao administrativnu alatku jednodimenzionalnog ideološkog viđenja koncepta nacije koji je izrastao na negatorskoj matici u odnosu na Crnogorce i njihovu etničku posebnost.