Teheran nudi pomoć Evropi oko odbrane Grenlanda od SAD

Iranski zvaničnik Ahmad-Reza Radan uputio je neobičnu i provokativnu poruku Evropskoj uniji, rekavši da bi Teheran mogao da pomogne u „odbrani“ Grenlanda ukoliko Evropa ne bude u stanju da se suprotstavi pritiscima Vašingtona, prenosi iranska agencija ISNA. Ovu izjavu neki mediji tumače kao sarastičan odgovor na rastuće tenzije povodom američkog odnosa prema Grenlandu.

Radan je, obraćajući se evropskom rukovodstvu, poručio: „Ako ne možete da branite Grenland, pitajte nas, mi ćemo doći.“ Ova izjava je izazvala pažnju jer dolazi u trenutku pojačane geopolitičke osjetljivosti oko statusa tog arktičkog ostrva, koje je formalno u sastavu Kraljevine Danske, ali ima strateški značaj za Sjedinjene Američke Države i NATO.

U međuvremenu, zapadni mediji su objavili da je Danska početkom godine ozbiljno razmatrala vanredne vojne mjere u slučaju eventualne američke akcije prema Grenlandu. Prema tim navodima, Kopenhagen je pripremao scenario u kojem bi piste na aerodromima u Nuku i Kangerlusuaku bile onesposobljene kako bi se spriječilo eventualno slijetanje stranih vojnih aviona.

O tim pripremama pisali su više međunarodnih medija, pozivajući se na izvještaje danskog javnog servisa DR i druge izvore upućene u planove. Prema tim izvještajima, Danska je na Grenland upućivala i dodatnu opremu, uključujući eksploziv i medicinske zalihe, u okviru planiranja odbrane u slučaju naglog pogoršanja odnosa sa Vašingtonom.

Iako zvanični Kopenhagen nije javno potvrdio takve detalje, sama pojava ovakvih navoda dovoljno govori o stepenu nervoze koji je izazvalo pitanje Grenlanda u transatlantskim odnosima. Radanova izjava, ma koliko zvučala ironično ili propagandno intonirano, dolazi u osjetljivom međunarodnom trenutku i dodatno pokazuje da se pitanje Grenlanda više ne posmatra samo kao regionalno ili dansko-američko pitanje, već kao tema koja privlači pažnju i aktera sa Bliskog istoka.

U takvim okolnostima, svako novo saopštenje, bilo ozbiljno ili sarastično, postaje dio šire borbe za uticaj u strateški važnom arktičkom prostoru.