Crna Gora i Evropa: Sumnje iz Pariza

Posljednji potezi parlamentarne većine, usvajanje sporna dva zakona, kompromituju crnogorski evropski put. Unutar Evropske unije raste svijest o pravom karakteru vlasti u Crnoj Gori. Prema informacijama iz Brisela, Francuska predvodi grupu od 17 zemalja koje smatraju da treba sačekati sa izradom ugovora o pristupanju sve do kraja juna.

Profesor dr Srđa Pavlović ističe da vladajuća koalicija u Crnoj Gori, zbog svog ideološkog, antizapadnog, političkog profila, nema mnogo dodirnih tačaka sa evropskim vrijednostima. Istovremeno, ocjenjuje da je građanska opozicija trebalo da izađe iz poslaničkih klupa i tako raskrinka kako vlast fingira reforme.

Iako premijer Milojko Spajić i čelnici vladajuće koalicije glume da se ništa bitno nije promijenilo u odnosima sa Evropskom komisijom, dešavanja u Briselu ih demantuju. Prema izvorima ETV, usvajanje izmjena i dopuna Zakona o unutrašnjim poslovima i Zakona o Agenciji za nacionalnu bezbjednost izazvalo je snažnu reakciju Holandije i baltičkih zemalja, kao i susjedne Hrvatske.

Uvođenje antidemokratskih zakonskih procedura dovelo je do zahtjeva prema komesarkama Kaji Kalas i Marti Kos da se obavi pritisak na premijera Milojka Spajića i obustavi ponavljanje procedure usvajanja dva sporna zakona. Nakon urgencije iz Brisela, lider PES-a insistira da se dva zakona ne stavljaju u proceduru do kraja ove sedmice, već je sve odgođeno do četvrtka.

No, jasno je da će Demokrate Alekse Bečića žestoko insistirati da se ponovo usvoje dva zakona kako bi se krenulo u čistku politički nepodobnih policijskih službenika. Zato u nekim državama Evropske unije raste skepticizam prema crnogorskom evropskom putu.

Prema izvorima iz kancelarija potpredsjednika Evropske komisije, Holandija i baltičke zemlje bile su protiv održavanja međuvladine konferencije 17. marta kao upozorenje prije svega Vladi Crne Gore da je narušena unutrašnja politička stabilnost i da se to mora odmah riješiti. Ipak, Kipar, kao država koja predsjedava, insistira da se konferencija održi.

Svi članovi Evropske komisije smatraju da su zatvorena dva poglavlja u prvom kvartalu daleko ispod plana i veliki neuspjeh. Profesor dr Srđa Pavlović u razgovoru za Televiziju E ističe da postojeća politička struktura na vlasti u Crnoj Gori, zbog svog ideološkog, antizapadnog političkog profila, nema mnogo dodirnih tačaka sa vrijednostima Evropske unije.

„Crnogorska javnost se ovih dana suočava sa činjenicom na koju su mnogi upozoravali: da politička struktura koja vodi ovu državu po svom ideološkom profilu ne može da uvede Crnu Goru kao smislenu državu sa punim suverenitetom u EU kao novu članicu“, ocjenjuje dr Pavlović.

Unutar Evropske unije raste svijest o pravom karakteru vlasti u Crnoj Gori. Iz grupe baltičkih zemalja se jasno navodi da je Andrija Mandić, predsjednik Skupštine Crne Gore, pod punim uticajem Moskve Vladimira Putina. Zato se sve češće pominje prijedlog ličnih sankcija Evropske komisije prema Mandiću i drugim nosiocima ruskog malignog uticaja u Crnoj Gori.

Holanđani, Hrvati, ali i Francuzi su ranije označavali Demokrate Alekse Bečića kao neku vrstu štetnog dijela vladajuće koalicije. Nakon što su Šaranović, Bogdanović i čelnik policije Šćepanović inicirali usvajanje zakona kojima se direktno atakuje na ljudska prava, u Briselu se ozbiljno razmišlja o odgađanju potpisivanja ugovora o pristupanju sa Crnom Gorom.

O tome je prije nekoliko dana pisao i ugledni „Politico“. „Komisija želi uvesti dugoročne zaštitne mjere u pristupni ugovor Crne Gore kako bi osigurala da blok može reagovati ako mala balkanska zemlja nazaduje u pogledu demokratije ili vladavine prava“, ističe se u tekstu „Politico”.

Istovremeno, Markonov Pariz odbija dati zeleno svjetlo za izradu ugovora o pristupanju i zauzima izuzetno oprezan pristup proširenju EU uoči predsjedničkih izbora u Francuskoj 2027. godine. Prema informacijama ETV, Francuska predvodi grupu od 17 zemalja koje smatraju da treba sačekati sa izradom ugovora o pristupanju sa Crnom Gorom sve do kraja juna.

Profesor Srđa Pavlović ocjenjuje da crnogorska građanska opozicija suviše inertna, bez valjanog političkog odgovora prati antievropsko i antidemokratsko postupanje vladajuće koalicije. Očekuje da u opozicionim redovima preovlada svijest o tome, ali i snaga i spremnost da se živi politički na drugi način sa tim posljedicama.

Nakon posljednjih dešavanja sa zakonima, koji stvaraju okvir za potpunu politizaciju policije i gaženje ljudskih prava, da li će biti konsenzusa da Crna Gora bude, uslovno rečeno, pogurana ka Evropskoj uniji? Za sada je izvjesno da će prvi kvartal Crna Gora završiti sa samo dva zatvorena pregovaračka poglavlja, što nije impresivan rezultat za predvodnika u evropskim integracijama.