IRGC Esmail Kani: krtica Mosada?

Esmail Kani, brigadni general u Revolucionarnoj gardi Irana, odnosno Korpusu čuvara islamske revolucije (IRGC), navodno je izazvao sumnje pošto je preživio vazdušni udar na početku rata. U tom napadu je ubijen vrhovni vođa Irana Ali Hamenei i brojni visoki saradnici. Na Bliskom istoku kruže spekulacije da se nalazi u kućnom pritvoru ili da je pogubljen, piše britanski Telegraf.

Kani je komandant jedinice Kuds, jedne od pet grana IRGC-a, i od 2020. godine zadužen za širenje iranskog uticaja kroz obuku i naoružavanje islamskih revolucionarnih grupa izvan Irana. Na toj funkciji je zamijenio Kasema Sulejmanija, koji je ubijen po nalogu predsjednika SAD Donalda Trampa u posljednjem mjesecu njegovog prvog mandata.

Kani je dobio nadimak 'čovjek sa devet života' pošto je preživio više navodnih atentata usmjerenih na vrh iranskog rukovodstva.

Tokom protekle sedmice u medijima su se pojavili tekstovi koji ukazuju na navodni obrazac po kojem je general izbjegavao incidente u kojima su drugi stradali. U jednom od njih se navodi da je general 'tokom protekle dvije godine stekao reputaciju zbog izvanredne sposobnosti da iz situacija izađe nepovrijeđen dok svi oko njega ginu'.

Jedan od tih incidenata odnosi se na masovno ciljanje vrha IRGC-a tokom izraelskog 12-dnevnog rata protiv Irana u junu, kada se u početku vjerovalo da je ubijen, ali se potom pojavio na jednom javnom događaju u civilnoj odjeći i sa bejzbol kapom. To je podsjetilo na sličan slijed događaja iz oktobra 2024. Dodatne glasine podstakli su izvještaji da je Izrael objavio listu iranskih i sa Iranom povezanih zvaničnika koje želi da eliminiše u aktuelnoj rundi sukoba.

Tokom vikenda kada je rat počeo, ta lista je proglašena 'završenom', ali ime generala Kanija nije bilo na njoj, navodi britanski list.

Jedan nalog na mreži X, za koji se vjeruje da ga vodi izraelska obavještajna služba Mosad, prošle godine je demantovao da je general Kani jedan od njihovih špijuna. Od napada u kojem je prije deset dana ubijen Hamenei, brojni nalozi na društvenim mrežama sumnjivog porijekla iznijeli su tvrdnje da je Kani dugogodišnji izraelski agent, a na nekima od njih njegova glava je montirana na uniformu Izraelskih odbrambenih snaga (IDF).

Postoje i izvještaji da generala Kanija ispituje unutrašnja bezbjednosna služba IRGC-a. "Možda je istina da je on ono za šta se predstavlja - lojalan iranskom režimu - i da je sav ovaj žamor dio operacije s ciljem da se potkopaju on i posao koji obavlja protiv Izraela", rekao je izraelski izvor sa iskustvom u obavještajnim službama.

'Telegraf' piše da se ove spekulacije pojavljuju u trenutku kada izgleda da je Izrael duboko prodro u iranski bezbjednosni aparat. Pojavili su se i određeni nagovještaji kako je izvedena likvidacija Hameneija, uključujući navode da je hakovan signal sa saobraćajnih kamera u Teheranu. Navodi se i da je Mosad tokom junskog rata djelovao na terenu kako bi pomogao u uništavanju protivvazdušne odbrane.

Nije poznato da li su izraelski agenti bili prisutni unutar Irana u periodu koji je prethodio aktuelnom sukobu. Međutim, bivši operativci su ranije govorili da Mosad sada može digitalno da izvuče veliku količinu podataka iz Irana, između ostalog i tako što ubjeđuje Irance da im ih proslijede, ne znajući da zapravo komuniciraju sa izraelskom obavještajnom službom.

U krugovima IRGC-a se smatra da Gani nema ni približno isti ugled i autoritet kao Sulejmani. Međutim, kako ističe Telegraf, ovaj veteran iransko-iračkog rata je važio za lojalan čovjeka režima, koji je decenije iskustva stavio u službu širenja terora po regionu.