Politika: Strah od građana i prelaz autoritarnih režima

Strah od građana: prelaz autoritarnih režima

Autor Aleksandra Bosnić Đurić analizira kako strah od građana oblikuje autokratske režime i kako se taj mehanizam pojačava kroz konkretan događaj u SNP-u. U tekstu se razmatraju tačka preokreta, diskriminacija i pokušaji socijalne eliminacije koji potresaju javne institucije.

7. mart 2026. 05:020

Strah od građana nije samo osjećaj, već ključni alat u rukama autoritarnih režima. U analizi pod naslovom Strah od građana, Aleksandra Bosnić Đurić opisuje kako svaki režim, prije ili kasnije, prepozna tačku preokreta i shvati da Zlatno doba skladnog funkcionisanja autokratske mašinerije pripada prošlosti. Potrebno je više resursa za namirivanje zupdanika iluzije i sile, te sve više i surovije kori611enje represivnog državnog apparatusa da bi se građani dre i u okvirima straha i svijesti o neproporcionalnoj kažnjivosti i izbadenosti iz sistema.

Autorica naglašava da prave promjene dolaze kada se uspostavi odnos snaga u masi građana, i da tada autoritarni režimi postaju najagresivniji u nastojanju da sebi produ7eju rok trajanja, primjenjuju61i diskriminaciju, segregaciju i socijalno eliminisanje (odstranjivanje) neistomi1ljenika. Ovaj okvir se dodatno potvruje kroz konkretan primjer koji opisuje tekst: prvih dana marta 2026. godine dogodio se incident koji sadr7e sve navedeno – diskriminacija, segregacija i poku1aj socijalne eliminacije putem javne stigme.

Ono to je naveden u izvoru ukratko glasi: eNa ulazu u Srpsko narodno pozori57te, Vuka1inu Đinovi07u i njegovoj majci oduzete su karte za koncert. Ne zato 1to su ugro7avljali bilo koga, ne zato 1to su kr1ili pravila, ve zato 1to je neko procenio da nisu po73eljni. Ako je mogu da se izbacuju gra11ani iz javne kulturne institucije, uprkos tome 61to imaju kartu, onda treba da se zapitamo 1ije je zapravo pozori1te. Pozori1te je mesto susreta i slobode. Ono pripada publici jednako koliko i umjetnicima. I kada iz njega izbacujete ljude, izbacujete ideju otvorenog dru7bstva. Najmanje cemo da ka7emo je – Vuka1ine, izvini. I pored svega, ovo je i dalje tvoje pozori51te."

Autoritarnost nastavlja da zastra1iva kroz etiketiranje tih ljudi – pozivajući ih na razne nazive poput blokadera1, terorista ili usta57a – i sve to prati kao dio veoma slo71ene propagande koja 1trga ljude iz institucija dok isti vlastodr7eci tvrde da brinu o stabilnosti. Tekst ukazuje i na to da bi se ta dinamika mogla preokrenuti, ali samo ako gra11ani ostanu solidarni i spremni da brane otvoreno dru7bstvo.

Zaklju1ak autorice sugeri1e da epilog autoritarnih režima gotovo uvijek dolazi kroz propast i odgovornost za posljedice – i to za sve. U ovom okviru, strah od građana ostaje centralni izazov za svakoga ko e u budu07nosti nastojati odr7eati demokratske vrijednosti i otvoreno dru7bstvo.