Sajber bezbjednost i reforme za EU put Crne Gore

Na sastanku predstavnika Crne Gore i Evropske unije, u fokusu su bili reformski procesi i jačanje sajber bezbjednosti kao ključni faktori za evropske integracije. Maraš Dukaj je istakao važnost podrške evropskih partnera u ovom procesu.

Dukaj je naglasio da su razgovori sa predstavnicima EU institucija dragocjeni za dalju realizaciju reformi i ispunjavanje obaveza na putu ka punopravnom članstvu u EU. Podsjetio je da je Kaja Kalas ranije ocijenila reforme kao inspirativne za region, što predstavlja dodatni podsticaj za nastavak sistemskog rada u saradnji sa Evropskom komisijom.

Na sastanku je istaknuto da je ostvaren značajan normativni napredak usvajanjem nekoliko važnih zakona, uključujući Zakon o slobodnom pristupu informacijama, Zakon o državnim službenicima i Zakon o informacionoj bezbjednosti. Takođe su pripremljeni Zakon o Vladi i Zakon o lokalnoj samoupravi.

Posebna pažnja posvećena je oblasti sajber bezbjednosti, s obzirom na sajber napade iz 2022. godine. Crna Gora je, uz podršku Evropske unije, značajno unaprijedila svoje institucionalne i tehničke kapacitete. Formiran je Vladin bezbjednosno-operativni centar G-SOC, koji funkcioniše kao centralna tačka za koordinisanu reakciju i 24/7 monitoring državne mreže.

Dukaj je naglasio da Evropska komisija u Ministarstvu ima pouzdanog partnera, posvećenog jačanju institucionalnih kapaciteta i vladavine prava, što je temelj evropskog puta Crne Gore. Zuzana Sutiakova izrazila je zadovoljstvo napretkom u jačanju otpornosti sistema i sprovođenju reformi, kao i kapacitetima G-SOC-a, naglašavajući značaj kontinuirane saradnje sa evropskim institucijama.

Delegacija EEAS-a, predvođena Sutiakovom, posjetila je Vladin bezbjednosno-operativni centar G-SOC, gdje su se upoznali sa kapacitetima i tehničkim unapređenjima sistema. G-SOC je zvanično otvorila Ursula fon der Lajen u 2024. godini, čime se dodatno potvrđuje važnost ovog centra za jačanje otpornosti institucija i zaštitu digitalne infrastrukture države.