Zastave ponovo dijele vlast u Crnoj Gori

Priča o državnim simbolima ponovo je podijelila vlast u Crnoj Gori. Naime, Demokratska narodna partija (DNP) Milana Kneževića napustila je vlast nakon što njihovi prijedlozi o uvođenju srpskog jezika kao službenog, normiranju trobojke kao “narodne zastave” i omogućavanju dvojnog državljanstva sa Srbijom nisu prošli na Vladi. Isticanje trobojke na institucijama opštine Žabljak, na inicijativu Nove srpske demokratije, izazvalo je reakciju opozicionih partija i dijela javnosti.

Odnosi između vlasti i opozicije često nisu imali konsenzus po pitanju simbola. Tokom 90-ih godina, Liberalni savez Crne Gore (LSCG) i Socijaldemokratska partija (SDP) su se protivili tadašnjoj zastavi, dok su aktuelnim simbolima protivile Socijalistička narodna partija (SNP), Srpska narodna stranka (SNS) i Narodna stranka (NS). U procesu usvajanja sadašnjih državnih simbola 2004. godine, bilo je neslaganja između DPS-a i SDP-a. Aktuelna crnogorska zastava vijorila se na skupovima LSCG-a i SDP-a još devedesetih godina prošlog vijeka.

Prema pisanju „Vijesti“ iz novembra 2001. godine, SDP je, kao dio vladajuće koalicije okupljene oko DPS-a, u saradnji sa ekspertima iz oblasti istorijskih nauka, pripremila radnu verziju nacrta zakona o državnim simbolima. Predsjednik Pravnog savjeta SDP-a Milan Filipović je u februaru naredne godine uputio potpredsjedniku Vlade Draganu Đuroviću predlog zakona o državnim simbolima na dalje procesuiranje. Te godine SDP je organizovao i okrugli sto na ovu temu, na kojem su akademici istakli da zastava Crne Gore treba da bude “crvene boje sa državnim grbom na sredini”.

Govoreći o simbolima, Miodrag Vuković, tadašnji poslanik DPS-a, naglasio je: “Crnoj Gori trebaju državni simboli koji će biti dugoročni, što ne može ako ih ne prihvate svi, od sjevera do juga”. Ipak, predsjednik tadašnje Skupštine državne zajednice Zoran Šami organizovao je neformalne konsultacije sa predstavnicima DPS-a i SDP-a u Beogradu, ali dogovor nije postignut.

U junu 2004. godine, SDP je predložio crvenu zastavu sa zlatnim orlom, dok je DPS insistirao da zastava ostane trobojka, ali sa grbom u sredini. Predlog zakona o državnim simbolima usvojen je 8. jula 2004. godine, a grb koji je zagovarao DPS postao je aktuelan. Naime, taj grb je bio “izvorni grb dinastije Petrovića”. Opozicija je u trenutku glasanja ovog zakona bojkotovala parlament, a partije okupljene u koaliciji “Zajedno za promjene” zalagale su se za trobojku.

U međuvremenu, funkcioneri LSCG su izrazili sumnju da je priča o referendumu o nezavisnosti samo “zamajavanje” javnosti. Opozicioni poslanici su se protivili ovom zakonu, ističući da državni simboli ne smiju zavisiti od trenutne partijske većine, već treba da budu simbol svih građana Crne Gore.

Ovaj problem, koji traje već dvadesetak godina, pokazuje duboke podjele unutar crnogorskog društva, a budućnost državnih simbola ostaje neizvjesna.