Haški tužioci dokazali krivicu Tačija i drugih za ratne zločine

Tužioci Specijalnog suda u Hagu su danas ponovili da su dokazali da su bivši vođa OVK Hašim Tači i trojica saoptuženih članova Glavnog štaba OVK krivi za ratne zločine na Kosovu i u Albaniji tokom 1998. i 1999. godine. Optuženi su, zajedno sa Tačijem, Kadri Veselji, Redžep Seljimi i Jakup Krasnići, optuženi za zlodjela nad Srbima, Romima i Albancima 'kolaboracionistima' u više od 40 pritvora na Kosovu i na sjeveru Albanije.

Završne riječi na suđenju Tačiju i saoptuženima biće okončane u srijedu, 18. februara, kada će se sudijama obratiti i optuženi. Prema pravilima suda, presuda četvorici bivših lidera OVK biće izrečena u roku od 90 dana od okončanja završnih riječi, a rok se može produžiti za dodatnih 60 dana ako sudijama bude potrebno više vremena za odlučivanje. Glavna tužiteljka Kimberli Vest zatražila je kaznu od po 45 godina zatvora za sve optužene, dok su odbrane tvrdile da tužioci nisu dokazali njihovu krivicu i zahtijevale oslobađanje.

Tužilac Alan Tiger istakao je da optuženi nisu bili obični 'borci za slobodu', već 'osnivači i ključni članovi Glavnog štaba OVK'. Prema njegovim rečima, to dokazuje da su imali 'kriminalnu namjeru i cilj' protiv svih koje su proglasili za svoje protivnike. Tiger je napomenuo da su optuženi objavljivali šta su radili i istakao da su u stanu četvrtooptuženog Krasnićija pronađene kopije saopštenja OVK o ubistvima i otmicama.

Tužilac Metju Holing je naveo da je dokazano da su pripadnici OVK došli 'po naređenju Glavnog štaba OVK da odvedu pritvorenike', te da su ti vojnici nakon toga streljali pritvorenike. Optužnica navodi da je OVK, 27. i 28. jula 1998. godine, ubila 25 Srba kod pećine Volujak, čija su tijela pronađena tek 2004. godine. Tokom suđenja, zastupnik žrtava Sajmon Loz je izjavio da je OVK u Orahovcu 'uništila srpsku zajednicu kao nepoželjan teret'.

Tužilac Džejms Pejs pobijao je iskaze svjedoka odbrane, ističući da su međunarodni zvaničnici, poput Džejmsa Rubina i generala Veslija Klarka, koji su tvrdili da Tači nije odgovoran za zločine, zapravo imali limitiran uvid u delovanje OVK. Pejs je podsetio da je Rubin ranije govorio o otmicama i ubistvima Srba i Albanaca. Optužnica tereti Tačija, Veseljija, Seljimija i Krasnićija za progon na političkoj i etničkoj osnovi, nezakonito hapšenje, mučenje i ubistva, kao i za zločine protiv čovječnosti.

Prema optužnici, učinjeni su zločini nad približno 407 pritvorenika, od kojih je najmanje 102 ubijeno tokom međunarodnog oružanog sukoba. Ukupno 75 žrtava je identifikovano, uključujući 51 srpsku, 23 albanske i jednu romsku. Svi optuženi su izjavili da nisu krivi i trenutno su u pritvoru u Hagu od hapšenja na Kosovu, 4. i 5. novembra 2020. Suđenje je počelo 3. aprila 2023., a tužioci su svoj dokazni postupak okončali 15. aprila iste godine.

U haškoj sudnici svjedočilo je 125 svjedoka optužbe, a izjave desetina drugih svjedoka su uvedene u pisanom obliku. Dokazni materijal tužilaštva uključuje i 3.000 dokumenata. Na suđenju učestvuje više od 150 žrtava zločina iz optužnice, a sud je saslušao i izveštaje dvojice vještaka o materijalnoj, fizičkoj i mentalnoj šteti koju su žrtve pretrpjele. Ukoliko Tači, Veselji, Seljimi i Krasnići budu proglašeni krivim, sve žrtve će imati pravo na obeštećenje.

Specijalizovana vijeća Kosova, koja je osnovana 2015. godine, formalno je deo pravosudnog sistema Kosova, ali radi u Hagu. Ovaj sud je osnovan pod međunarodnim pritiskom zbog izveštaja Savjeta Evrope o zločinima OVK na Kosovu i u Albaniji, objavljenim 2011. godine. U presudama i drugim dokumentima sud je utvrdio da na Kosovu vlada klima zastrašivanja i uznemiravanja svjedoka protiv optuženih pripadnika nekadašnje OVK.