EU traži jače kontrole javnih preduzeća i opština u Crnoj Gori

Crna Gora treba dodatno da ojača sistem unutrašnje finansijske kontrole, posebno u javnim preduzećima i opštinama, kao i da unaprijedi internu reviziju, upravljanje rizicima i nepravilnostima, te efikasnost prijavljivanja sumnji u prevare. Ove informacije su navedene u tzv. Zajedničkoj poziciji za Poglavlje 32 (finansijski nadzor), koja je zatvorena na međuvladinoj konferenciji u Briselu.

Zajednička pozicija je dokument koji usvajaju tijela Evropske unije (EU) i koji ocjenjuje stepen usklađenosti s pravnom tekovinom EU za određeno poglavlje kako bi ono moglo biti zatvoreno. Poglavlje 32 odnosi se na usvajanje međunarodno prihvaćenih standarda u oblastima javne unutrašnje finansijske kontrole, eksterne revizije, te najboljih praksi EU koje se primjenjuju na cijeli javni sektor, disciplinu i transparentnost u korišćenju nacionalnih i sredstava te zajednice.

Osim toga, tim poglavljem regulišu se i zaštita finansijskih interesa EU i zaštita eura od falsifikovanja. Crna Gora je pregovore s EU počela 2012. godine i do sada je privremeno zatvorila 13 poglavlja, od ukupno 33. Cilj Vlade je da ove godine zatvori sva preostala poglavlja, kako bi država postala članica EU 2028.

EU prepoznaje da je Crna Gora razvila sveobuhvatan regulatorni, strateški, institucionalni i operativni okvir za internu kontrolu i reviziju, koji je u skladu s međunarodnim standardima, ali se očekuje da operativni okvir države za javnu internu finansijsku kontrolu (PIFC) bude dodatno ojačan. EU ohrabruje Crnu Goru da dodatno obezbijedi da budući strateški razvoj sistema interne kontrole bude dobro usklađen s tekućim izmjenama zakonodavstva u oblasti upravljanja javnim finansijama.

EU poziva Crnu Goru da obezbijedi podizanje svijesti rukovodstva i zaposlenih u javnim institucijama o potrebi djelotvornog poštovanja interne kontrole i revizije radi dobrog upravljanja budžetskim i administrativnim resursima. Takođe, EU očekuje da Crna Gora unaprijedi produktivnost funkcija interne revizije jačanjem saradnje između upravljačkih organa i internih revizija.

Brisel očekuje da Crna Gora nastavi sa unapređenjem administrativnih kapaciteta kroz proširenje profesionalne obuke i sertifikacije kako bi se riješio nedostatak kadra. EU naglašava značaj zaštite nezavisnosti Centralne banke Crne Gore (CBCG), uključujući njenu finansijsku nezavisnost.

U pogledu upravljanja rizicima, EU konstatuje opipljiv napredak u uspostavljanju sveobuhvatnog regulatornog i institucionalnog okvira. Zajednička pozicija takođe navodi da EU očekuje da Crna Gora nastavi jačanje administrativnih kapaciteta kako bi se obezbijedila djelotvornija primjena sistema upravljanja rizicima i nepravilnostima.

Na kraju, Brisel očekuje da Crna Gora nastavi borbu protiv prevara i da održi mrežu tijela za borbu protiv prevara, kao i da nastavi sa sprovođenjem akcionog plana važeće nacionalne strategije za borbu protiv prevara. EU ocjenjuje da u ovoj fazi nisu potrebni dodatni pregovori u okviru Poglavlja 32.