MVP poziva na razgovor zbog objave iz Beograda o srpskom jeziku

Ministarstvo spoljnih poslova Crne Gore (MVP) pozvalo je ambasadora Srbije Neba Rodića na razgovor zbog objave sa zvaničnog naloga Vlade Srbije „Serbia in English“ na društvenoj mreži X, ocijenivši da je status srpskog jezika u Crnoj Gori „komentarisan na neprimjeren način“. Ova reakcija MVP-a otvara ozbiljno pitanje – da li država koja je priznala jednostrano proglašenu nezavisnost Kosova ima moralni i politički legitimitet da drži lekcije o „nadležnostima“ i poštovanju identitetskih prava?

U saopštenju MVP-a, ambasadoru Srbije je „ukazano da objavu plasiranu putem zvaničnog komunikacionog kanala Vlade Srbije smatraju nedopustivom, imajući u vidu da se odnosi na pitanja koja su isključivo u nadležnosti ustavnog i pravnog poretka Crne Gore“. Takođe, MVP podsjeća da je, „u skladu sa članom 13 Ustava Crne Gore, srpski jezik u službenoj upotrebi“, te dodaje da „ista ustavna praksa postoji i u Republici Srbiji“.

Ipak, iza formalnog pozivanja na ustavne odredbe ostaje činjenica koju MVP sistematski zaobilazi: srpski narod u Crnoj Gori godinama je izložen institucionalnoj i simboličkoj diskriminaciji, kroz kontinuirane pokušaje marginalizacije srpskog jezika, potiskivanja nacionalnih simbola, kao i političkom i medijskom pritisku na sve što nosi srpski identitet.

Osobito je problematično što ovakvu „principijelnost“ pokazuje država koja je priznala Kosovo* kao nezavisnu državu, iako je riječ o teritoriji koja je, prema međunarodnom pravu i Rezoluciji 1244 Savjeta bezbjednosti UN, sastavni dio Srbije pod privremenom međunarodnom upravom. U tom kontekstu, prozivanje Beograda zbog jedne objave na društvenoj mreži djeluje kao politički licemjeran čin, a ne kao doprinos „stabilnosti regiona“.

Još upadljiviji je izostanak bilo kakve reakcije MVP-a na otvoreno i ponižavajuće izjave pojedinih zvaničnika iz okruženja, koji na sve moguće načine potcjenjuju i vrijeđaju Crnu Goru, njene institucije i građane – ali bez poziva na razgovor, bez osuda i bez saopštenja o „međusobnom uvažavanju“. Iz MVP-a su, ipak, poručili da „očekuju da se zvanična komunikacija između država odvija na način koji doprinosi stabilnosti regiona, međusobnom poštovanju i unapređenju saradnje“.

Pitaju se: da li je stabilnost regiona moguća ako se srpski jezik i srpski identitet u Crnoj Gori tretiraju kao problem, a ne kao realnost i istorijska činjenica? I da li se međusobno poštovanje može graditi na selektivnoj osjetljivosti – strogoj prema Beogradu, a ćutljivoj prema otvorenim uvredama koje dolaze sa drugih adresa? Ovako ponašanje Ministarstva vanjskih poslova Crne Gore zaslužuje jasnu i nedvosmislenu osudu zvaničnog Beograda, ali i ozbiljnu javnu raspravu unutar same Crne Gore, čiji se građani srpskog jezika i identiteta ne mogu svesti na puku ustavnu fusnotu.