Eskalacija nasilja i političke tenzije u SAD-u 2026. godine

Na samoj ivici ponora, početak 2026. godine donio je dva događaja koja su označila ne samo početak nove godine, nego i potencijalne promjene u globalnom kontekstu. Prvi od njih, vojna intervencija SAD-a u Venecueli, uključivši otmicu i transfer predsjednika Nikolasa Madura u Njujork 3. januara, a drugi, brutalno ubistvo tridesetsedmogodišnje Rene Nikol Gud u Mineapolisu, od strane paravojnika američke Udbe (DHS/ICE) 7. januara. Ova dva incidenta, iako različita, povezuje nekoliko ključnih elemenata.

Prvi je negativni akter, Administracija Donalda Trampa, koja je na početku svog turbulentnog drugog mandata demonstrirala neskriveno nasilje. Drugi element je kršenje osnovnih zakona domaćeg i međunarodnog prava, uključujući Ustav SAD i Povelju UN. U analizi ovih događaja, neki analitičari vide početak Trećeg svjetskog rata u prvom slučaju, dok drugi smatraju da bi drugi događaj mogao označiti početak Drugog građanskog rata u SAD-u.

Ove ekstrapolacije zahtijevaju dublje razumijevanje, a francuski istoričar Fernan Brodel može nam pomoći u tom kontekstu. Događaji s početka 2026. godine predstavljaju primjer „događajne istorije“, koja se može bolje razumjeti kroz prizmu „istorije dugog trajanja“. Prva od tih istorija obuhvata period od 1945. godine do danas, a drugi događaj označava početak kraja međunarodnog sistema uspostavljenog nakon Drugog svjetskog rata.

Osim toga, mogu se uočiti i sličnosti između događaja u Venecueli i šireg konteksta globalnog kapitalizma, koji se suočava s ozbiljnim izazovima. Četvrta istorija se odnosi na univerzalne posljedice upotrebe nuklearnog oružja, koje može dovesti do nuklearno-ekološke apokalipse. U ovom trenutku, jasno je da su ekonomski sistemi i politički akteri povezani, a ekspanzija nasilja i kršenja prava ukazuje na ozbiljnost trenutne situacije.

Na kraju, u ovom XXI veku, poruka „Proleteri svih zemalja, ujedinite se“ iz prošlosti treba da se transformiše u „Ljudi svih zemalja, ujedinite se“, kako bismo se suprotstavili apokaliptičnom kapitalizmu. U protivnom, budućnost bi mogla biti sumorna.