Analiza DFC-a: Ruski i srpski interesi se preklapaju

U analizi Digitalnog forenzičkog centra (DFC) ističe se da ruski i srpski interesi u Crnoj Gori nijesu identični, ali se u pojedinim segmentima preklapaju i međusobno pojačavaju. Premijer Milojko Spajić nedavno je ukazao na postojanje hibridnih prijetnji usmjerenih prema Crnoj Gori, što ovu temu čini značajnom u političkoj i široj javnosti.

DFC naglašava da pojam hibridnih prijetnji često koristi veoma široko, često kao sinonim za dezinformacije ili politički pritisak, iako je riječ o kompleksnijem obliku djelovanja. Hibridno djelovanje podrazumijeva istovremeno ili koordinisano korišćenje različitih instrumenata radi uticaja na neku državu, njene institucije i društvo, bez otvorenog vojnog sukoba.

Instrumenti hibridnog djelovanja mogu biti politički, medijski, informacioni, ekonomski, vjerski, sajber, bezbjednosni ili društveni. Ključna karakteristika hibridnog djelovanja jeste da njegovi kanali najčešće ne funkcionišu odvojeno, već se međusobno podržavaju. Kombinovanjem više instrumenata može se višestruko povećati efekat jednog događaja.

U analizi se navodi da je Crna Gora tokom prethodnih godina bila izložena različitim oblicima hibridnog i malignog stranog uticaja, pri čemu se kao najznačajniji spoljni akteri izdvajaju Rusija i Srbija. Djelovanje Rusije usmjereno je na slabljenje zapadne integracije regiona i održavanje političke nestabilnosti koja ograničava sposobnost država da se čvrsto vežu za Zapad. Srbija, s druge strane, raspolaže neposrednijom infrastrukturom uticaja kroz političke, medijske, vjerske i ekonomske veze.

DFC upozorava da postojanje bilateralnih sporova ili političkih neslaganja ne može biti kvalifikovano kao hibridna prijetnja. Pojam hibridnih prijetnji ne smije se koristiti kao politička etiketa za različite unutrašnje i spoljnopolitičke sporove, jer to otežava prepoznavanje stvarnog hibridnog djelovanja.

Na kraju, DFC naglašava važnost jasnoće u informacijama o hibridnim prijetnjama kako bi se izbjegle spekulacije o nacionalnoj bezbjednosti. Razlikovanje između legitimnog političkog sukoba i organizovanog spoljnog uticaja jedan je od ključnih elemenata otpornosti za Crnu Goru.