Trampova ruta na Kavkazu i investitor s ruskim korijenima

Konstantin Sokolov, preduzetnik ruskog porijekla, vodi investicioni fond koji finansira takozvanu „Trampovu rutu“ na Južnom Kavkazu. Donedavno 52-godišnji rusko-američki biznismen, Sokolov nije bio naročito poznat u ovom regionu, ali se to promijenilo u posljednjim mjesecima.

Sredinom jula, Sokolov je imenovan za direktora novog investicionog fonda američkog Stejt departmenta, fonda TRIPP+, registrovanog u SAD kao Trans-Caspian Enterprise Fund. Ovaj fond raspolaže početnim kapitalom većim od 200 miliona dolara i fokusira se na ulaganje u zemlje Južnog Kavkaza i Centralne Azije, kao i na finansiranje velikih infrastrukturnih projekata, uključujući TRIPP.

Vašington i Jerevan su potpisali okvirni sporazum o saradnji na ovom projektu početkom juna, a cilj je stvaranje trgovinskog koridora između Evrope i regiona, koji zaobilazi postojeće pravce preko Rusije i Irana.

Još prije nego što je preuzeo vođstvo fonda TRIPP+, Sokolov je počeo ulagati u Jermeniju. Godine 2024. kupio je kompaniju Viva Armenia, najvećeg telekomunikacionog operatera u zemlji, i nakon djelimične nacionalizacije kompanije nastavio je širenje poslovanja. Njegove firme su nedavno preuzele i jermensku podružnicu ruskog telekomunikacionog giganta Rostelekoma.

Jedna od značajnijih transakcija bila je kupovina rudnika bakra i molibdena Tegut, koji raspolaže drugim najvećim rezervama rude u Jermeniji, procijenjenim na oko 450 miliona tona. Ovaj rudnik je završio u vlasništvu ruske državne banke VTB, koja je pod zapadnim sankcijama, a kupovina je obavljena preko treće kompanije kako bi se izbjegla direktna transakcija s ruskom bankom.

Jermenska vlada pozdravlja dolazak zapadnog kapitala i velike infrastrukturne projekte, dok opozicija upozorava na rizike. Poslanik opozicionog saveza „Jermenija“, Mesrop Manukjan, kritikovao je Sokolova zbog značajnog uticaja koji je stekao u finansijskom, rudarskom i telekomunikacionom sektoru.

U Jermeniji, Sokolov ostaje relativno nepoznata ličnost, iako je na Zapadu prepoznat kao značajan donator Republikanske partije i pristalica Donalda Trampa. Tokom jedne godine donirao je oko 11 miliona dolara pokretu MAGA.

Prema mišljenju Benjamina Pogosjana iz jermenskog instituta APRI, Sokolovovo imenovanje može biti politička poruka Vašingtona koja ublažava kritike Moskve. Takođe, njegovo poznavanje poslovnog okruženja bivšeg Sovjetskog Saveza može biti ključno za uspeh fonda.

Dok neki smatraju da bi Sokolov mogao biti „kompromisna figura“ između Moskve i Vašingtona, drugi tvrde da su njegovi javni stavovi protiv ruske vlasti i rata protiv Ukrajine dokaz dugoročnih američkih interesa u regionu. Ari Lajtston, glavni savjetnik specijalnog američkog izaslanika, naglasio je da je više od 200 miliona dolara samo početni iznos budućih ulaganja.

Aram Sargsjan, predsjednik Republike partije Jermenije, smatra Sokolovljevo rusko porijeklo prednošću, ističući njegove poslovne veze i razumijevanje ruskog mentaliteta.