Njemačka štampa: Island neće EU - razlozi i posljedice

Island definitivno neće postati 28. članica Evropske unije pošto je tijesna većina građana (52 odsto) na referendumu odbila početak pristupnih pregovora sa Briselom. Ovo je veliki udarac za vladu premijerke Kristrun Frostadotir koja je bila za ulazak u EU.

Njemačka štampa analizira razloge zbog kojih su Islanđani donijeli ovakvu odluku. Javni servis ARD ističe da su u finišu kampanje dominirale teme straha poljoprivrednika od konkurencije sa kontinenta, kao i vječno pitanje ribolova. "Iza toga stoji moćan islandski ribarski lobi, koji čini desetak velikih kompanija. One od osamdesetih godina prošlog vijeka kontrolišu veliki dio islandskih ribolovnih kvota i na tome su se obogatile. Prije nekoliko dana jedno istraživanje pokazalo je da su neke od tih kompanija uložile velike sume novca u kampanju protiv približavanja EU", navodi ARD.

Analitičari ocjenjuju da su "strah i želja za suverenitetom" na kraju bili jači od argumenata pristalica Evropske unije. "Bili su jači od nade u veću ekonomsku stabilnost i dodatnu bezbjednost koju bi pružilo članstvo u evropskoj zajednici, u vrijeme kada je pod sve većim znakom pitanja pouzdanost Sjedinjenih Država, dosad najvažnijeg islandskog partnera." Bavarski Pasauer noje prese prenosi: "Islanđani su zadali udarac Evropskoj uniji. Potvrdan odgovor za pristupne pregovore dobro bi došao EU. Uprkos svim kritikama, ojačao bi njen položaj kao dokaz privlačnosti evropske zajednice država. Većina Islanđana očigledno vidi više mana nego prednosti u članstvu u EU. Ta odluka svakako jeste bolna. Ali nije smak svijeta."

Slične stavove ima i komentator berlinskog Tagescajtunga: "Ovo 'ne', koliko god bilo jasno, ima više slojeva, a jedan dio toga Evropljani u EU jednostavno ne bi smjeli da shvate lično – ne može vas svako voljeti. Mjeriti sopstvenu privlačnost u svijetu na osnovu odluke Islanda značilo bi bespotrebno unižavati sebe. Island je zemlja koja voli svoju nezavisnost i koja kao članica Evropskog ekonomskog prostora već uživa prednosti Unije. Za sada će, dakle, sve ostati lijepo kao što već jeste."

Noje Osnabriker cajtung je oštriji: "EU više nije obećanje spasa kakvim sebe predstavlja. Razumije se da je teže ubijediti one koji daju novac nego one koji ga primaju. Primjer Islanda to kristalno jasno pokazuje."

Folksštime iz Magdeburga ocjenjuje: "Islanđanima je nacionalna košulja bliža od evropskog kaputa. To je šteta, jer bi Island mogao da bude obogaćenje za Evropu. Sjevernjaci su tokom proteklih decenija ostvarili uzoran napredak. Međutim, sklonost EU ka pretjeranom regulisanju veoma je dobro poznata i u Rejkjaviku. Glavni proizvod Islanda je riba, a za njen ulov EU propisuje stroge kvote. Islandska ribarska industrija to nikako ne želi i zato je uspješno povela borbu protiv takve politike."

Na kraju, komentator Zidojče cajtunga smatra da je sam referendum bio greška, podsjećajući na britanski referendum: "Britanski referendum o pitanju EU bio je najveća politička greška jedne evropske vlade u protekloj deceniji. Bregzit je toliko zastrašujući primjer da nijedna druga vlada više ne bi smjela da bude toliko naivna da tako složenu odluku prepusti narodu."